Het experiment-Dick Schoof

In dit artikel:

Dick Schoof nam dinsdagmiddag het eerste exemplaar in ontvangst van Het experiment‑Schoof, een bundel wetenschappelijke beschouwingen over het door hem geleide kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB. Aan het boek werkten 26 onderzoekers en een journalist mee; politicoloog Simon Otjes is bedenker, medeauteur en eindredacteur en zegt dat Schoof vooraf al een pdf heeft ontvangen.

De bijdragen schetsen een regering die aanvankelijk onder sommige kiezers — vooral zonder hbo- of universitaire opleiding — tijdelijk vertrouwen kreeg, maar die dat effect nog in 2024 weer verloor door interne ruzies en gedoe. Onderzoekers signaleren dat bedrijven gemakkelijk toegang kregen tot de PVV en dat de coalitiepartijen onderling zo vervreemd raakten dat lobbyisten soms als boodschapper fungeerden. Schoof had gesteld met maatschappelijke organisaties te willen samenwerken, maar de auteurs zien eerder een problematische afhankelijkheid.

Analyse van stemgedrag laat zien dat de partijen vaak weinig eensgezind waren; de PVV gedroeg zich publiekelijk oppositieus, volgens het boek typerend voor populistische partijen in de regering. Verder onderzochten auteurs de normalisering van radicaal‑rechts in media, de magere wetgevingsopbrengst en de omgang met ambtelijke en juridische adviezen: vaak negeren, reageren of vertragen. Alleen Schoof zei ja op het aanbod premier te worden — vergelijkbaar met de zeldzame historische precedent van Theo de Meester (1905) — en de onderzoekers concluderen dat het politieke experiment grotendeels is mislukt. Otjes had liever een andere ontvanger voor het boek gezien, maar Schoof accepteerde toch.