Het DNA van een mug vertelt meer dan je denkt - Hoe genetisch speurwerk de Aziatische tijgermug volgt

In dit artikel:

Onderzoekers van het Centrum Monitoring Vectoren (CMV) van het NIVIP/NVWA hebben een nieuwe genetische methode ontwikkeld om de verspreiding van de Aziatische tijgermug in Nederland nauwkeuriger te volgen. De methode maakt niet alleen soortherkenning mogelijk, maar brengt ook verwantschap tussen individuele muggen en populaties in kaart.

Voor de studie onderzochten zij bijna tweehonderd muggen die tussen 2014 en 2023 op 21 locaties waren verzameld, waaronder woonwijken, bandenbedrijven en Schiphol. De resultaten laten zien dat Nederland te maken heeft met meerdere, genetisch verschillende introducties. Op locaties waar internationale goederen aankomen, werden vaak verschillende genetische families gevonden. In woonwijken waren muggen juist vaker nauw verwant, wat wijst op lokale verspreiding vanuit een kleine groep die bijvoorbeeld met een auto, caravan of kampeerspullen is meegekomen.

De analyses leverden bovendien sterk bewijs op dat sommige populaties de Nederlandse winter hebben overleefd. Tegelijk bleek een nieuwe vondst na eerdere bestrijding op een woonlocatie genetisch niet verwant aan de oude populatie. Dat wijst op een nieuwe introductie en maakt het mogelijk om achteraf te beoordelen of bestrijdingsmaatregelen succesvol waren.

De onderzoekers gebruikten nucleair DNA, microsatellieten en verwantschapsanalyse. Eerder onderzoek op basis van mitochondriaal DNA werd bemoeilijkt door de bacterie Wolbachia, die bij 76 procent van de onderzochte locaties werd aangetroffen. De nieuwe aanpak wordt verder gevalideerd en moet helpen toezicht, monitoring en bestrijding van de tijgermug en mogelijk andere invasieve vectoren te verbeteren.