Het dak van de wereld smelt. Ons klimaatgedrag moet veranderen

In dit artikel:

Drie weken na een verwoestende vloedgolf in Nepal zijn minstens 1.400 mensen omgekomen en worden nog ruim 6.000 mensen vermist. De metershoge stroom van water, ijs, modder en rotsen raasde met ongeveer 188 kilometer per uur vanaf een bergtop in de Himalaya naar beneden en verwoestte huizen, wegen en bruggen. Het aantal slachtoffers is daarmee ongeveer vier keer zo hoog als bij de Watersnoodramp in Nederland in 1953.

De ramp roept de vraag op of zij uitsluitend als natuurgeweld of als een ‘daad van God’ moet worden gezien. Volgens wetenschappers was de opwarming van de aarde niet de enige oorzaak, maar heeft zij het risico op dit soort kettingreacties in het berggebied wel vergroot. Door hogere temperaturen smelt de permafrost, trekken gletsjers zich terug en valt vaker regen in plaats van sneeuw. Daardoor worden berghellingen instabieler en kunnen gletsjermeren en andere watermassa’s gevaarlijker worden.

Ook menselijke factoren speelden volgens critici een rol, zoals gebrekkige waarschuwingssystemen en bebouwing langs rivieren. De Nepalese minister van Buitenlandse Zaken Shisir Khanal wijst erop dat zijn land nauwelijks broeikasgassen uitstoot, maar zwaar wordt getroffen door klimaatverandering. Hij roept andere landen op samen verantwoordelijkheid te nemen.

Een recent wetenschappelijk rapport pleit voor een snelle overstap van fossiele brandstoffen en voor het nakomen van internationale financieringsafspraken voor klimaataanpassing. Hoewel een nieuwe ramp in de Himalaya niet volledig kan worden voorkomen, zijn betere waarschuwingssystemen, ruimtelijke planning en bescherming tegen overstromingen noodzakelijk. De auteur vergelijkt die brede aanpak met een Deltaplan en stelt dat hulp aan slachtoffers alleen niet volstaat.