Het bezoek van Poetin aan Xi toont de innige en ongelijke band tussen Rusland en China
In dit artikel:
In Beijing ontving Xi Jinping woensdag de Russische president Vladimir Poetin in de Grote Hal van het Volk, met officiële hulde zoals erewacht, saluutschoten en juichende schoolklassen — dezelfde ceremoniële ontvangst die kort daarvoor ook Donald Trump kreeg. De opeenvolging van de bezoeken is echter toeval: Trumps trip was uitgesteld vanwege de Amerikaanse oorlog met Iran, waardoor deze week vlak na hem Poetin arriveerde. Komende zondag is de Servische president Aleksandar Vucic de volgende gast.
Poetin kwam voor het 25-jarig bestaan van het Chinees-Russische vriendschapsverdrag; voor hem was het al zijn 25ste staatsbezoek aan China. Xi en Poetin benadrukten hun gezamenlijke afkeer van westerse dominantie en hekelen westerse sancties en militaire acties, en ondertekenden meer dan veertig bilaterale akkoorden. Die bestrijken een breed terrein: energie en mijnbouw, handel en technologie, ruimtevaart, onderwijs en zelfs natuurbescherming voor de bedreigde Siberische tijger.
Een van de meest geopolitiek gevoelige onderwerpen was de mogelijke aanleg van een tweede gaspijpleiding van Siberië naar China, waarmee Russisch gas dat eerder naar Europa ging, in grotere mate naar Azië zou vloeien. Prijsstelling blijft echter het struikelblok: door westerse sancties heeft Rusland minder afzetmarkten en ligt er voor China ruimte om korting te bedingen; Moskou zegt dat nog “enkele details” moeten worden uitgewerkt.
Tastbare resultaten uit Poetins bezoek vallen zwaarder uit dan die van Trump, al bevestigde China na afloop wel een bestelling van tweehonderd Boeings en toezeggingen om meer Amerikaanse landbouwproducten te kopen en sommige invoerheffingen te verlagen — over de financiële en juridische details bleef Peking vaag. Het doel van Trumps bezoek lag duidelijk bij het stabiliseren van de gespannen economische relatie tussen Washington en Beijing na jaren van handelsruzie: beide zijden zochten een meer duurzame modus van samenwerking voor de resterende periode van Trumps presidentschap.
Analisten waarschuwen voor verschuivende machtsverhoudingen. Omdat China na de inval in Oekraïne een van de grootste afnemers van Russische olie en gas werd, is de economische afhankelijkheid van Rusland toegenomen; daardoor staat China in veel opzichten sterker in het partnerschap. Dat voedt Russische zorgen als de relatie tussen China en de VS soepeler wordt. Berichten dat Xi tegen Trump zou hebben gezegd dat Poetin spijt zou kunnen hebben van de invasie werden door Chinese en Amerikaanse woordvoerders als onjuist bestempeld.
Onderzoekers verwachten dat China geen sterke druk zal uitoefenen om de oorlog in Oekraïne snel te beëindigen: te veel betrokkenheid zou Rusland kunnen vervreemden, en Peking heeft er belang bij het strategische partnerschap op de lange termijn veilig te stellen. De ontmoetingen in Beijing tonen een nauwere samenwerking tussen Moskou en Peking, maar ook een groeiende asymmetrie waarin China de grotere economische en diplomatieke invloed heeft.