Het beste gezondheidsadvies: negeer sociale media

In dit artikel:

Het internet krijgt er een nieuw gevaarlijk fenomeen bij: zogenaamd “AI-artsen” — levensechte, door artificiële intelligentie gemaakte accounts en video’s die medische adviezen geven en gebruikers naar commerciële sites leiden. Op sociale media verschijnen profielen met witte jassen en geanimeerde uitleg die varieert van redelijk klinkend (bijv. warm water ’s ochtends) tot ronduit absurd (zoals een knoflookteen rectaal gebruiken tegen parasieten).

Veel van die content fungeert als funnel naar verkoopplatforms, in het bijzonder Wellness Nest: een bedrijf dat in de VS staat ingeschreven maar vanuit Vietnam wordt aangestuurd. Via een eenvoudig affiliate-systeem kan iedereen producten promoten en eraan verdienen, onder meer ‘etherisch shilajit-extract’ met onbewezen gezondheidsclaims. Journalistiek platform Pointer ontdekte dat meer dan veertig artsen en bekende Nederlanders slachtoffer werden van deepfakes — gemanipuleerde beelden en synthetische stemmen waardoor publiekspersonen ten onrechte producten leken aan te bevelen. Bekende voorbeelden, zoals gemanipuleerde beelden van Erik Scherder, werden na juridische druk door TikTok verwijderd.

Het model is echter lastig aan te pakken: accounts en content verspreiden zich wereldwijd, de firma wijst naar gebruikers en platforms aarzelen om grootschalig in te grijpen. Daardoor ontstaat een Wilde Westen van medische desinformatie waarbij fictieve experts geloofwaardigheid en winst genereren, terwijl echte verantwoording ontbreekt.

Gevolg: de hoeveelheid foute gezondheidsinformatie neemt toe, het vertrouwen in betrouwbare bronnen slinkt en het wordt lastiger te bepalen wie serieus te nemen is. Voor wie zekerheid wil over gezondheid is het verstandig medische vragen buiten sociale media om bij echte zorgprofessionals of erkende instanties na te vragen — een advies dat zo’n AI-arts natuurlijk nooit zal geven.