Het activistische geluid van Dolf Jansen is niet meer op tv, wel in duinpan op Oerol. 'De politiek naait je toch'

In dit artikel:

Cabaretier Dolf Jansen is deze zomer opvallend afwezig op televisie maar juist veel zichtbaar op festival Oerol op Terschelling, waar hij zijn Halfjaarsconference speelt — een losse, sterk improviserende voorstelling die hij op verschillende buitenlocaties in een duinpan, op het strand en in het bos opvoert. Zijn optreden leeft van interactie: Jansen reageert op toeschouwers, bouwt ter plekke grappen en verhalen op en laat de omgeving (wind, natuurgeluiden, voorbijgangers) onderdeel worden van de voorstelling. Zijn werkwijze omschrijft hij zelf als deels jazzy: lijntjes die afwijken en weer terugkeren, gevoed door het publiek.

De voorstelling Schaamteloos is nog deze week op Oerol te zien; daarnaast toert hij dit najaar langs onder meer Bolsward (2/7), Heerenveen (7/10), Sneek (4/11), Assen (11/11), Steenwijk (11/12) en Groningen (23/12) — en tot begin januari staan er in totaal honderd voorstellingen gepland. Voor Oerol heeft hij bewust veel momenten gepland: veertien shows in een week op uiteenlopende plekken, wat zowel fysieke belasting als nieuwe inspiratie oplevert. De oncomfortabele kanten van buiten spelen noemt hij onmiskenbaar: andere logistiek, geen nette backstage met wc’s, wind die je stem en timing beïnvloedt — maar die onvoorspelbaarheid voedt tegelijk zijn improvisatie.

In de voorstelling haalt Jansen geregeld collega’s en actuele figuren aan — onder meer kleine, zelfbewuste steekjes richting Peter Pannekoek — maar het centrale thema is politiek engagement. Jansen vindt dat een links, activistisch geluid op tv nauwelijks nog hoorbaar is en ziet het als zijn taak dat stemgeluid levend te houden. Hij zegt niet veel op televisie te verschijnen en maakt daar geen punt van, zolang hij live podia en festivals kan gebruiken om kritiek te leveren en verzet te articuleren. Politieke verontwaardiging vertaalt hij soms in felle uitspraken over politici; hij plaatst zich duidelijk aan de kant van verzet en betrokkenheid.

Naast de voorstellingen gebruikt hij Oerolmateriaal voor publicaties: hij bereidt een stuk voor dagblad Trouw voor en laat het festival doorwerken in zijn routinetournee. Voor Jansen is cabaret niet alleen vermaak maar ook een manier om liefde, verzet en betrokkenheid voor het voetlicht te brengen — een publiek geluid dat hij bovenal levend wil houden, juist buiten de beeldbuis om.