Herstel van het kleinschalig agrarisch cultuurlandschap

In dit artikel:

Op maandag 22 september namen 151 mensen deel aan een online kennis- en inspiratiesessie over het herstel van kleinschalig agrarisch cultuurlandschap. Centraal stond de vraag hoe houtwallen, elzensingels, poelen en kruidenrijke randen kunnen bijdragen aan biodiversiteitsherstel én verenigbaar kunnen blijven met een toekomstbestendige landbouw.

Deze landschapselementen bieden leefruimte aan planten en dieren en helpen bovendien bij waterbeheer, bodemkwaliteit, klimaatopgaven, dierenwelzijn en de landschappelijke beleving. Het beheer vraagt echter tijd, kennis en geld van agrariërs. Daarom bespraken de deelnemers niet alleen de ecologische waarde, maar ook de voorwaarden voor langdurig behoud en passende beloning van maatschappelijke diensten.

Ernst Oosterveld van Altenburg & Wymenga presenteerde veertien jaar onderzoek naar de gekraagde roodstaart in de Noordelijke Friese Wouden. De vogel fungeert als voorbeeld van de biodiversiteitswaarde van het coulisselandschap. Soortenrijke houtwallen, kruidenrijke begroeiing en traditioneel hakhoutbeheer blijken belangrijk voor succesvolle broedgevallen. Oosterveld pleitte voor meer landschappelijke kleinschaligheid als strategie voor natuurherstel en een combinatie van landbouw en landschapsbeheer.

Marieke Jelsma van Vereniging Noardlike Fryske Wâlden liet zien hoe landschapselementen in de praktijk onderdeel zijn van een melkveebedrijf. Ze besprak onder meer snoei en eindkap en benadrukte dat boeren een passende vergoeding nodig hebben voor diensten zoals biodiversiteitsbevordering, waterberging, koolstofopslag en landschappelijke kwaliteit.

Jetze Genee van de provincie Fryslân lichtte toe hoe groenblauwe dooradering natuurgebieden kan verbinden en tegelijk doelen voor water, klimaat en landschap ondersteunt. Provinciale subsidies en investeringsprogramma’s moeten aanleg en beheer stimuleren. Via het Aanvalsplan Landschap werken partners bovendien aan 1.000 kilometer nieuwe landschapselementen en delen zij kennis binnen een Community of Practice.