Herstart Groningse gaswinning kan alleen als huizen aardbevingsbestendig worden gemaakt | opinie
In dit artikel:
Inleiding: emeritus-hoogleraar Hennes de Ridder stelt dat de nasleep van de beving in Groningen (november 2025) de discussie over gaswinning opnieuw scherp heeft gezet. Hij betoogt dat het heropenen van gasvelden pas een acceptabele strategische optie wordt als de huidige versterkingsoperatie onmiddellijk stopt en vervangen wordt door echte aardbevingsbestendige maatregelen voor getroffen woningen.
Probleemstelling: veel Groningers wonen nog steeds in huizen die niet bestand zijn tegen aardbevingen. De huidige aanpak van de overheid richtte zich jarenlang op “versterken”: constructieve ingrepen die woningen zodanig aanpassen dat bewoners na een beving ongeveer een half uur de tijd hebben om hun huis veilig te verlaten. Volgens De Ridder maakt dat de huizen niet veiliger in praktische zin; sterker nog, de aangebrachte maatregelen maken woningen zwaarder en stijver, waardoor ze bij trillingen mogelijk zwaarder worden “aangeslagen” en de kans op uiteindelijk instorten toeneemt. Daarnaast verliezen die woningen veel van hun marktwaarde, en bewoners blijven met slechtere, lelijk aangepaste huizen zitten.
Kritiek op beleid en uitvoering: De Ridder wijst op het immense financiële resultaat van de gaswinning voor de Nederlandse staat — meer dan 400 miljard euro — en noemt het onacceptabel dat daarmee niet structureel in veilige huisvesting voor Groningers is geïnvesteerd. De huidige versterkingsoperatie wordt omschreven als ambachtelijk en maatwerk per huis, met vaak lelijke en ingrijpende aanpassingen. Met meer dan tienduizend schademeldingen is volgens hem juist een industriële, standaardoplossing noodzakelijk om het probleem effectief en betaalbaar aan te pakken.
Alternatief: Base-Isolation-variant met glijplaten: De Ridder beschrijft een door hem ontwikkelde, relatief eenvoudige en goedkope methode gebaseerd op Base Isolation. Het idee: de vloer van een schadehuis in korte tijd verstijven, het huis vervolgens stap voor stap losmaken van de fundering en tussen fundering en bouwdeel ultra-gladde glijplaten plaatsen. Daardoor kan het huis bij grondtrillingen horizontaal meegeven en blijven staan; achteraf volstaan beperkte reparaties. Een verkennende proef op de trilbank in Groningen toonde veelbelovende resultaten, maar vervolgonderzoek werd abrupt en zonder openbare verklaring gestopt. De Ridder vermoedt dat miljoenenbelangen in de bestaande versterkingsoperatie dit in de weg hebben gezeten.
Voorstel en paradox: De Ridder stelt dat Groningers twee opties hebben: vasthouden aan een gasloze toekomst met woningen die technisch “veilig” zijn maar hun waarde en woonkwaliteit hebben verloren, of onder voorwaarden opnieuw toestemming geven voor gaswinning in ruil voor snelle realisatie van aardbevingsbestendige woningen. Hij noemt het paradoxaal maar reëel dat het mobiliseren van gasvelden juist middelen en politieke ruimte kan bieden om de slechtere versterkingspraktijk te beëindigen en huizen echt veilig en waardevol te maken.
Achtergrond en autoriteit: De auteur is Hennes A.J. de Ridder, emeritus hoogleraar Integraal Ontwerpen aan de TU Delft, gespecialiseerd in de dynamica van civieltechnische systemen. Zijn betoog combineert technische kritiek op de huidige versterkingsnormen met een pleidooi voor een industriële, bewezen methode om Groningse woningen daadwerkelijk aardbevingsbestendig te maken.