Hermans (VVD) en Boekholt (D66) kijken weg nadat 23 ouderenwoningen voor 1 miljoen onder de WOZ-waarde zijn verpatst

In dit artikel:

De verkoop van 23 sociale huurwoningen voor ouderen in Zeist leidt tot kritiek op het toezicht op zorgvastgoed. Zorginstelling Warande verkocht de zogenoemde boswoningen van de Valckenhof-transactie als één pakket aan particuliere vastgoedbeleggers voor 3,8 miljoen euro. Dat bedrag lag ongeveer 1 miljoen euro onder de gemeentelijke WOZ-waarde en 100.000 euro onder een taxatiewaarde van 3,9 miljoen euro.

Bij de beoordeling ging het College sanering zorginstellingen (CSZ) ervan uit dat de woningen nauwelijks afzonderlijk konden worden verkocht. Die aanname bleek volgens het artikel onjuist: binnen een jaar werden drie vrijgekomen woningen doorverkocht voor gemiddeld 409.000 euro per stuk, tegenover een omgerekende aankoopprijs van ongeveer 165.000 euro. Minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) erkent dat een eerder zeer onwaarschijnlijk geacht scenario zich heeft voorgedaan, maar stelt dat de latere verkoopprijzen niet bewijzen dat Warande de woningen oorspronkelijk te goedkoop heeft verkocht.

In antwoorden op Kamervragen verdedigen Hermans en minister Elanor Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting) de beslissing van het CSZ. Volgens het kabinet speelde de WOZ-waarde bij deze transactie geen doorslaggevende rol en is er geen reden om in te grijpen of onderzoek te doen naar mogelijke winstgevende doorverkopen bij vergelijkbare deals. Ook weigert Hermans de interne evaluatie van het CSZ over de transactie met de Tweede Kamer te delen. Een eerste melding van Warande ontbrak bovendien in het dossier dat via een Woo-procedure openbaar werd gemaakt.

De kwestie roept bredere vragen op over de controle op zorgvastgoed. Tussen 2000 en 2025 keurde het CSZ volgens de ministers jaarlijks gemiddeld 130 verkopen en verhuurdeals goed, met een totale waarde van circa 3,8 miljard euro. De beoordelingen worden uitgevoerd door externe gemachtigden, die volgens Hermans soms zelf actief zijn als vastgoedondernemer. Zij werken op uurbasis en hebben geen verplichte specifieke opleiding voor deze toezichtstaak.

Tegelijkertijd wil het kabinet de rol van het CSZ bij vastgoedtransacties beperken via de Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders. De bestuursvoorzitter van het college waarschuwde dat daardoor nauwelijks extern toezicht kan overblijven. De ministers zien daarin geen onoverkomelijk probleem.

Ook een voorstel om met publiek geld gefinancierde seniorenwoningen bij verkoop eerst aan woningcorporaties aan te bieden, wijst het kabinet af. Volgens Hermans en Boekholt-O’Sullivan is de oorspronkelijke financiering van de woningen niet relevant en is een aanbiedingsplicht daarom niet nodig. Critici vrezen dat daardoor maatschappelijk vermogen uit de ouderenzorg bij private beleggers terechtkomt en dat betaalbare seniorenwoningen verloren gaan.