Herdenking Kamp Amersfoort: medemenselijkheid nooit opgeven

In dit artikel:

Hoogleraar Alette Smeulers (Rijksuniversiteit Groningen) noemde de huidige wereldsituatie „zorgwekkend” in haar toespraak tijdens de herdenking op de Leusderheide voor de slachtoffers van Kamp Amersfoort. Ze herinnerde eraan dat tijdens de Tweede Wereldoorlog ongeveer 47.000 mensen in het kamp werden opgesloten — onder wie politieke gevangenen — en dat honderden zijn geëxecuteerd of zijn omgekomen door de zware ontberingen.

Smeulers belichtte in het bijzonder de daders: mensen die bewuste keuzes maakten, soms uit angst, volgzaamheid of het gevoel dat het veiliger was. Uit haar recente onderzoek naar plegers van oorlogsmisdrijven, genocide en terrorisme trekt ze lessen over wat mensen tot zulke daden drijft. Ze waarschuwde voor de opkomst van nieuwe, destructieve leiders en extremistisch gedachtegoed en riep op tot het bewaken van medemenselijkheid, empathie en menselijke waardigheid. Met aandacht voor hoop en moed pleitte ze ervoor het streven naar vrijheid en veiligheid te blijven verdedigen; het gezamenlijk uitgesproken „nooit meer” is volgens haar herhaaldelijk geschonden, maar mag niet verloren gaan.