Help vogels bij winterse omstandigheden

In dit artikel:

Nederlandse tuinvogels hebben het zwaar nu koude nachten en sneeuw het land wit kleuren. Vogelbescherming Nederland waarschuwt dat kleine vogels hun vetreservoirs razendsnel verbranden om hun constante lichaamstemperatuur van circa 40°C te behouden; sommige soorten verliezen in één nacht tot 20% van hun gewicht. Daardoor zijn ze ’s ochtends minder alert en kwetsbaar voor predators zoals uilen, marters, ratten en katten.

Timo Roeke van Vogelbescherming benadrukt dat vogels direct bij zonsopgang moeten eten om hun energievoorraad aan te vullen. Daarom is het verstandig voer en water vroeg in de ochtend te vernieuwen. Bij vijvers kan het maken van een ijsvrije plek (bijvoorbeeld door te stampen) vogels helpen, omdat ze soms aan ijssplinters pikken om vocht binnen te krijgen. Goede bijvoeding levert het vet dat als nachtelijke “batterij” fungeert: energie om warm te blijven via het trillen van borstspieren.

Praktische tips: houd een sneeuwvrije voederplek in de tuin met bijvoorbeeld biologische appels en rozijnen voor lijsters en voer op een voederplank voor andere soorten. Vermijd de bekende netjes met voedsel om verstrikking van pootjes te voorkomen. Keer oud blad om zodat insecten en andere ongewervelden zichtbaar worden en extra natuurlijk voedsel bieden. Gebruik scherp zand bij gladheid in plaats van zout; zout kan via voedselketens nierproblemen veroorzaken bij vogels en is schadelijk voor planten en bodemleven.

Voerhuisjes en waterbakken moeten hygiënisch worden onderhouden: borstelen, af en toe ontsmetten met kokend water en water minstens wekelijks verversen. Voed watervogels (ganzen, zwanen, eenden, meeuwen) bij voorkeur niet: bijvoeren trekt groepen samen en kan het risico op vogelgriep vergroten. Wie een vogelvriendelijke tuin met inheemse planten aanlegt en verantwoord bijvoert, helpt vogels de winter door en vergroot bovendien het plezier van vogelkijken — zeker tijdens de Nationale Tuinvogeltelling op 30 en 31 januari en 1 februari.