Helft VVD-kiezers steunt hogere vermogensbelasting

In dit artikel:

Een hogere belasting op vermogen krijgt steun van kiezers van vrijwel alle politieke partijen, vooral wanneer daarmee een verhoging van de belasting op inkomen uit werk kan worden voorkomen. Dat blijkt uit onderzoek van Kieskompas in opdracht van Trouw onder ruim 4.600 respondenten. Zij kregen keuzes voorgelegd over belastingen op arbeid, vermogen, woningen en erfenissen.

Ook binnen de VVD, die zich traditioneel verzet tegen hogere belastingen op sparen, beleggen en erfenissen, blijkt de achterban minder stellig dan het partijprogramma. De helft van de VVD-kiezers vindt een hogere vermogensbelasting aanvaardbaar als de inkomstenbelasting daardoor niet stijgt. Volgens onderzoeker Jeroen van Lindert zijn mensen niet per se voor meer belasting, maar blijken ze bij een concrete keuze minder dogmatisch over waar de rekening moet liggen. Ook beperking van de hypotheekrenteaftrek en een hogere erfbelasting krijgen meer steun als daar lagere lasten op arbeid tegenover staan.

De uitkomsten zijn relevant voor de coalitieruzie over box 3, waarin spaargeld, beleggingen en een tweede woning vallen. VVD-minister Eelco Heinen wil een vermogenswinstbelasting invoeren: waardestijgingen worden dan pas belast wanneer bezittingen worden verkocht. D66 en CDA vrezen dat dit de belastinginkomsten in de eerste jaren met 11 tot 25 miljard euro kan uitstellen of verminderen. Bij een vermogensaanwasbelasting wordt de jaarlijkse waardestijging al belast voordat verkoop plaatsvindt. De coalitie bereikte vóór Prinsjesdag geen akkoord en wil uiterlijk bij het volgende grote begrotingsmoment met nieuwe voorstellen komen.

De peiling gaat bovendien over een breder begrip van vermogensbelasting dan alleen de technische hervorming van box 3. Ze bewijst daarom niet dat kiezers elk concreet voorstel van D66 of CDA steunen, maar laat wel zien dat veel mensen bereid zijn de belastingdruk van arbeid naar vermogen te verschuiven.

De definitieve Prinsjesdagplannen maken het beeld gemengder: de tarieven in de eerste twee inkomstenbelastingschijven worden in 2027 licht verlaagd en de arbeidskorting stijgt, terwijl andere fiscale voordelen worden beperkt en sommige hogere inkomens eerder in het hoogste tarief vallen.