Helden sterven wel

In dit artikel:

De auteur blikt terug op een jeugdige hunkering naar avontuur en oorlog, gevoed door epische verhalen, en verbindt die fascinatie met Christopher Nolans The Odyssey en het veranderde idee van heldendom. Waar klassieke helden als Odysseus vooral glorie en roem nastreefden, ziet de auteur moderne helden juist in mensen die iets goeds doen zonder eer, zoals zorgverleners, klokkenluiders of hulpverleners. Tegelijk laat de oorlog in Oekraïne zien dat heldendom opnieuw een militaire lading heeft gekregen: soldaten die zich opofferen voor hun land worden er massaal als helden geëerd. De auteur verwijst naar de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev, die stelde dat Europa in tijden van gevaar helden nodig heeft, maar benadrukt ook de keerzijde van die verheerlijking: helden worden ermee losgeweekt van gewone mensen, wat zowel verheerlijkt als isoleert. Via een lied van de Oekraïense veteraan en zangeres Stasik wordt duidelijk dat helden in werkelijkheid sterfelijk zijn en vaak een pijnlijke, banale dood sterven. De conclusie is dubbel: heldendom kan overal opduiken, maar het is nooit groots en zuiver zoals in mythen — en juist daarom is het zo menselijk.