Heinen en Van Veldhoven houden gasbelasting op 51,8 procent terwijl een kwart van de gezinnen overweegt de verwarming uit te laten

In dit artikel:

Nederlandse huishoudens betalen volgens Eurostat een uitzonderlijk hoog aandeel aan belastingen en heffingen op aardgas: 51,8 procent van de gasrekening. Daarmee staat Nederland bovenaan in Europa; het gemiddelde ligt rond 32 procent. In Duitsland is het aandeel 31,6 procent, in Frankrijk 30,5 procent en in België 16,5 procent.

De hoge lasten leiden volgens een onderzoek van energieleverancier Essent tot grote zorgen. Bijna 70 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt deze winter minder te willen stoken en de helft vreest voor een koud huis. Een kwart overweegt de verwarming helemaal niet aan te zetten uit angst voor de energierekening. Energiedeskundige Remco de Boer noemde dit in het televisieprogramma WNL Op Zondag een belangrijk signaal van toenemende energiearmoede.

Volgens De Boer is de hoge gasprijs deels bewust het gevolg van overheidsbeleid. Opeenvolgende kabinetten zouden gas via belastingen duurder maken om huishoudens tot de overstap naar elektriciteit en andere vormen van energie te bewegen. Hij schat dat ongeveer 500.000 gezinnen al met energiearmoede kampen en dat nog eens circa 1,1 miljoen huishoudens daar dichtbij zitten. Een overstap naar elektriciteit biedt volgens het artikel niet voor iedereen een oplossing, omdat het stroomnet overbelast is en de elektriciteitsprijs mede door de gasprijs stijgt.

De Boer stelt daarnaast dat Nederland door afspraken rond Europese coronasteun weinig ruimte zou hebben om de energiebelasting te verlagen. Volgens hem is eerder toegezegd de belasting verder te verhogen. Het artikel vergelijkt dit beleid met maatregelen in buurlanden: Duitsland verlaagt de accijns en het Verenigd Koninkrijk heeft de btw op elektriciteit geschrapt om de kosten voor consumenten te beperken.

De hoge energieprijzen raken volgens het artikel ook bedrijven. Nederlandse ondernemingen zouden in Europa met een van de hoogste niet-terugvorderbare belasting- en heffingsaandelen op gas te maken hebben. De Boer waarschuwt daarom voor verdere de-industrialisatie en het vertrek van bedrijven naar landen met ruimere compensatie.

Filosoof Jelle van Baardewijk bekritiseert bovendien de combinatie van energiebelasting en 21 procent btw daarover. Hij noemt dit een vorm van dubbele belasting. Ook stelt hij de keuze ter discussie om de gaswinning in Groningen niet te hervatten, waardoor Nederland volgens hem afhankelijker is geworden van duur ingevoerd lng-gas. Het artikel concludeert dat de overheid de energieheffingen en klimaatuitgaven fors zou moeten beperken om huishoudens en industrie financieel meer lucht te geven.