Heinen en Jetten leveren Klaas Knot aan het eurokartel, dat de ECB-top nog snel wil regelen vóór Franse kiezers Le Pen kunnen kiezen

In dit artikel:

VVD-minister Eelco Heinen heeft namens Nederland Klaas Knot voorgedragen als kandidaat voor het presidentschap van de Europese Centrale Bank (ECB). Knot was van 2011 tot 2025 president van De Nederlandsche Bank (DNB). Hij geldt, samen met de Spanjaard Pablo Hernández de Cos, als een van de belangrijkste kanshebbers om Christine Lagarde op te volgen. Lagarde vertrekt volgens het artikel op 7 februari, waarna de eurolanden en later de regeringsleiders over de opvolger beslissen.

De voordracht krijgt in het artikel stevige kritiek. DNB leed in 2025 een verlies van 967 miljoen euro, na een verlies van ruim 3 miljard euro in 2024. De centrale bank verwacht tot en met 2028 rode cijfers en kan voorlopig geen dividend aan de Nederlandse Staat uitkeren. Die verliezen hangen samen met de grootschalige aankoop van obligaties tijdens het stimuleringsbeleid van de eurozone. Toen de rente later steeg, liepen de kosten daarvan sterk op. Volgens de auteur was Knot als DNB-president en lid van de ECB-top medeverantwoordelijk voor dat beleid.

Ook de inflatie wordt aangevoerd als reden om kritisch naar zijn kandidatuur te kijken. De inflatie in de eurozone kwam in oktober volgens een eerste raming van Eurostat uit op 4 procent, terwijl Nederland 3,7 procent noteerde. Het ECB-doel is 2 procent. De auteur herinnert bovendien aan de Nederlandse inflatie van gemiddeld 10 procent in 2022 en verwijt de centrale bankiers dat zij eerst jarenlang een zeer lage rente handhaafden en daarna de prijsstijgingen onvoldoende wisten te voorkomen. Voorstanders van Knot wijzen er volgens het artikel op dat hij binnen de ECB geregeld voor een terughoudender beleid pleitte.

Verder suggereert het stuk dat de opvolging van Lagarde versneld wordt geregeld om een mogelijke invloed van de Franse presidentsverkiezingen te omzeilen. Lagarde zou eerder vertrekken, zodat de Europese leiders haar opvolger kunnen benoemen voordat Frankrijk een nieuwe president kiest; Marine Le Pen staat volgens aangehaalde peilingen sterk. Econoom Holger Schmieding ziet daarin mogelijk een poging van de EU om zich tegen een overwinning van Le Pen in te dekken.

Premier Rob Jetten steunt Knot, terwijl Heinen de voordracht indiende. De auteur vindt dat de Tweede Kamer het kabinet hierover moet ondervragen, onder meer over eventuele toezeggingen en de financiële gevolgen van het ECB-beleid. Het artikel sluit af met een principiële afwijzing van de euro en de overdracht van het Nederlandse monetaire beleid aan Frankfurt; volgens de auteur levert Nederland met Knot vooral een kandidaat, terwijl burgers met de kosten blijven zitten.