Heinen draagt Klaas Knot voor als baas van de ECB: onder hem verloor DNB miljarden, en nu moet hij de euro bewaken die jou inflatie kost

In dit artikel:

Minister van Financiën Eelco Heinen heeft namens Nederland oud-president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) voorgedragen als kandidaat voor het presidentschap van de Europese Centrale Bank (ECB). Premier Jetten steunt de voordracht. Knot geldt samen met de Spanjaard Pablo Hernández de Cos als een van de belangrijkste kandidaten. De eurolanden bespreken de kandidaturen op 9 november, waarna de Europese regeringsleiders een besluit nemen.

De huidige ECB-president Christine Lagarde vertrekt op 7 februari, bijna negen maanden vóór het einde van haar termijn. Volgens de auteur is die vervroegde opvolging politiek getimed: de nieuwe ECB-president kan worden benoemd voordat Frankrijk een nieuwe president kiest, waarbij Marine Le Pen volgens peilingen kans maakt. De auteur suggereert dat Europese leiders zo invloed van de Franse kiezer op de benoeming willen beperken.

Knot leidde DNB van 2011 tot 2025 en zat in die periode ook in de ECB-bestuurskringen. De auteur gebruikt de financiële resultaten van DNB om zijn voordracht te bekritiseren. De centrale bank leed in 2025 volgens het artikel 967 miljoen euro verlies, na ruim 3 miljard euro in 2024, en verwacht tot en met 2028 rode cijfers. Dat komt vooral door de verliezen op obligatieaankopen die centrale banken tijdens de periode van lage rente deden; door de latere rentestijging liepen de financieringskosten op. DNB kan daardoor voorlopig geen dividend aan de Nederlandse Staat uitkeren.

Ook de inflatie vormt volgens de auteur een belangrijk bezwaar. De ECB mikt op 2 procent, maar de inflatie in de eurozone kwam in oktober uit op 4 procent en in Nederland op 3,7 procent. De ECB verhoogde de depositorente op 10 september naar 2,5 procent. De auteur wijst daarnaast op de Nederlandse inflatie van gemiddeld 10 procent in 2022 en verwijt Knot dat hij gedurende deze ontwikkelingen mede verantwoordelijk was voor het Europese monetaire beleid. Hoewel zijn verdedigers benadrukken dat Knot binnen de ECB geregeld voor een terughoudender koers pleitte, vindt de auteur zijn lange betrokkenheid onvoldoende reden voor promotie.

Het stuk is uitgesproken opiniërend en verzet zich principieel tegen de euro en het Europese monetaire systeem. De auteur stelt dat Nederland geen eigen controle meer heeft over rente, geldhoeveelheid en wisselkoers en roept de Tweede Kamer op Heinen kritisch te ondervragen over de voordracht en eventuele politieke afspraken. Uiteindelijk pleit hij ervoor dat Nederland de euro verlaat en weer zelf over zijn muntbeleid beslist.