Heineken tóch nog aanwezig in Rusland: 'Om eerlijk te zijn wisten we dat niet'
In dit artikel:
Heineken blijkt nog steeds aandeelhouder te zijn van twee Russische ondernemingen: Grand en Grand East. Dat staat in de lijst van deelnemingen die het concern na vragen van Follow the Money heeft gedeponeerd. Beide bedrijven zijn dochterondernemingen van het Mongoolse drankenconcern APU; Heineken heeft volgens het overzicht een minderheidsbelang van 25 procent in APU en ook 25 procent in Grand en Grand East zelf. Deze bedrijven fungeren als distributeur en groothandel van bier, wodka en andere dranken vanuit Siberische knooppunten als Krasnojarsk en Irkoetsk naar grote delen van Rusland, waaronder Moskou — en eventuele winstuitkeringen zouden Heineken dus kunnen bereiken.
Dat betekent dat Heineken niet volledig van de Russische markt verdwenen is, in tegenstelling tot de boodschap die het bedrijf in augustus 2023 naar buiten bracht. Bestuursvoorzitter Dolf van den Brink zei na de aandeelhoudersvergadering dat Heineken geen actieve betrokkenheid heeft bij die deelnemingen en dat men er feitelijk pas achter kwam toen er grondiger naar de participatielijst was gekeken. Hij noemde het ontbreken van eerdere melding een administratieve omissie, veroorzaakt door een gebrekkige overdracht tijdens de coronaperiode.
De publieke onthulling volgde op onderzoek van Follow the Money, dat ook ontdekte dat Heineken sinds 2020 geen verplichte jaarlijke lijst van deelnemingen bij de Kamer van Koophandel had gedeponeerd. Externe criticus Vincent Kiezebrink (SOMO) stelde dat het opmerkelijk is voor zo’n groot bedrijf en suggereerde dat er mogelijk iets te verbergen viel; de externe accountant van KPMG ontkende nalatigheid en zei dat zijn kantoor pas sinds een jaar de boeken controleert en dat iemand het deponeren was vergeten. Heineken heeft inmiddels de lijst van 2025 ingediend en ook de lijsten van 2021–2024 achteraf gedeponeerd. De onderneming heeft de omissie gemeld bij de Autoriteit Financiële Markten; die reageerde volgens Van den Brink soepel en vond het naar eigen zeggen niet nodig oudere lijsten alsnog verplicht te stellen — desondanks liet hij zijn accountants toch de historische lijsten submitten.
De kwestie staat niet los van eerdere kritiek: in 2022 kondigde Heineken aan niet meer te investeren in Rusland, maar lanceerde datzelfde jaar circa 61 nieuwe producten op de Russische markt, deels als vervanging van vertrokken merken. Van den Brink, die eind mei na bijna dertig jaar afscheid neemt als topman, verzet zich tegen wat hij noemt sensatiejournalistiek rondom Heinekens Russische activiteiten en weigert een afscheidsinterview.
Belangrijkste punten: Heineken is via een 25%-belang nog steeds financieel verbonden met twee Russische distributeurs; het bedrijf had jarenlang nagelaten verplichte publicatieverplichtingen na te komen en noemt dat een administratieve fout; kritiek op transparantie en het eerder aangekondigde vertrek uit Rusland blijft bestaan.