Heerma (CDA) en Van Weel (VVD) laten Nederland wachten tot 2028: de politie rukt bijna 170.000 keer per jaar uit voor verwarde mensen, en rechters zeggen 'wij kunnen het niet oplossen'

In dit artikel:

De politie wordt steeds vaker ingezet voor mensen met verward gedrag. In 2015 waren er ruim 66.000 meldingen; vorig jaar liep dat op tot bijna 170.000 en tot september van dit jaar stond de teller al op 149.519. Het gaat vaak om een kleine groep mensen met ernstige psychiatrische problemen, geregeld in combinatie met verslaving, die tussen dakloosheid, politie, cel en opvang blijft ronddraaien.

Rechters Joyce de Ruiter en Elmy Elderman waarschuwen dat strafrecht en detentie het probleem niet oplossen. Politie, justitie, reclassering en gevangenissen lopen vast, terwijl mensen na hun vrijlating onbehandeld en zonder geschikte woonplek terugkeren. Ook ggz-aanbieder Dimence ervaart dat het moeilijk is om beschermd wonen te vinden. Voor ongeveer 400 mensen in de zwaarste categorie van de levensloopaanpak is momenteel geen passende plek beschikbaar.

Vijf ministers schreven op 5 oktober een brief aan de Tweede Kamer. Daarin erkennen zij dat de problemen groot zijn, maar kondigen zij vooral een uitvoeringsagenda en routekaart aan. Die moet in het eerste kwartaal van 2027 verschijnen; vanaf 2028 zou een duurzame aanpak worden ingevoerd. Het programma loopt minimaal tot 2029. Concrete aantallen voor benodigde woonzorgplekken ontbreken nog. Wel wordt 8 miljoen euro uitgetrokken om het ZonMw-programma Grip op Onbegrip tot eind 2027 voort te zetten, naast regionale overleggen en kennisuitwisseling.

De kritiek is dat deze aanpak te weinig directe opvang en woonvoorzieningen oplevert, terwijl agenten steeds meer tijd kwijt zijn aan vervoer en herhaalde incidenten. Als mogelijke oplossingen worden permanente beschermde woonplekken, eerdere hulp en het openhouden van arrestantencomplexen voor tijdelijke opvang genoemd. De ministers Heerma en Van Weel worden opgeroepen snel bekend te maken hoeveel plekken er volgend jaar bijkomen, waar die komen en wanneer ze beschikbaar zijn.