Hè? - Ig Nobelprijs voor onderzoek naar een tweeletterwoord

In dit artikel:

Professor Mark Dingemanse ontdekte samen met collega’s bij een groter onderzoek dat het woordje ‘hè?’ in zeer uiteenlopende talen ongeveer hetzelfde klinkt. Het onderzoek ging oorspronkelijk over de manieren waarop mensen wereldwijd om verduidelijking vragen wanneer communicatie misloopt. In tien taalkundig diverse talen, waaronder Cha’palaa uit Ecuador, Siwu uit Ghana, Mandarijn en Nederlands, vonden de onderzoekers het herkenbare vraagwoord. Daarnaast bevestigde literatuuronderzoek de aanwezigheid ervan in 21 andere talen. Sinds de publicatie is het aantal bekende talen met zo’n woordje verdrievoudigd, al is er nog geen duidelijk tegenvoorbeeld gevonden.

De uitspraak is niet overal identiek: regionale verschillen zijn vergelijkbaar met Nederlandse varianten van ‘huis’, zoals ‘huus’ of ‘hois’. Toch blijft het woord voor sprekers herkenbaar als dezelfde klank. De vondst helpt wetenschappers beter te begrijpen hoe taal zich vormt door sociale interactie en zich aanpast aan communicatieproblemen. Het onderzoek kreeg bovendien de Ig Nobelprijs voor literatuur, een prijs voor werk dat eerst tot lachen en daarna tot nadenken aanzet. Dingemanse nam de onderscheiding, uitgereikt door Nobelprijswinnaar Gerard ’t Hooft, juist vanwege die onverwachte ontdekking met enthousiasme in ontvangst.