Havenschilder Jan Roos krijgt overzichtstentoonstelling. 'Hij was, is en blijft voor mij de Otis Redding van Harlingen'
In dit artikel:
Jan Roos (Harlingen, 1951) wordt in Noord-Nederland gezien als een sleutelfiguur in de hedendaagse schilderkunst. Museum Belvédère eert hem met een grote overzichtstentoonstelling en bijbehorende catalogus onder de titel “Op de scheidslijn van land en zee”, waarin zijn roerige havenbeelden en abstractere werken centraal staan.
Roos werkt vrijwel altijd in en rond Harlingen; zijn onderwerp is de scheepswerf en de haven, maar meerdere getuigen benadrukken dat die beelden universele draagkracht hebben. Frans Walon, een oude collega en vriend, prijst Roos’ betrokkenheid bij de werf; daar ontstonden volgens hem misschien wel de beste doeken, zoals een markant groot werk van twee lassers, geschilderd op gebruikt verpakkingspapier uit de scheepsindustrie. Die directe, arbeidersgerichte manier van werken maakte dat de schilder tussen de mensen stond en kon vastleggen wat hij zag zonder afstandelijkheid.
Gert Jan Slagter, die meerdere catalogi over Roos ontwierp, wijst op de monumentale overtuigingskracht van Roos’ werk, ook wanneer het klein van formaat is. Hij noemt een kleine tekening van de op een pier gezien zijwaarts bewegende zee: het voelt groot, terwijl het slechts enkele centimeters meet. De combinatie van intense kleur, poëtische kracht en schaalbeleving geeft de kunst internationale allure, aldus Slagter.
Marije Bouman, recensent en kunstenaar, benadrukt de spontaniteit en energie in Roos’ doeken: zelfs ogenschijnlijk eenvoudige motieven zoals omgevallen kisten straalt beweging uit dankzij lagen, penseelvoering en het ruwe, gekreukte papier. De werken zijn robuust en tegelijk lichtvoetig door een losse, persoonlijke hand.
Kunsthistoricus Rudy Hodel prefereert Roos’ meer abstracte werken; zij laten ruimte voor betekenis en roepen bij hem een melancholische stemming op. Hij vergelijkt de sfeer associatief met Otis Redding’s “Sittin’ on the Dock of the Bay” — contemplatief kijkend naar binnen- en uitvarende schepen.
Galerierhouder Peter ter Braak ziet in Roos een “strandjutter” die bijzondere havenmomenten in krachtige, expressionistische stijl vastlegt. Ter Braak toont Roos’ werk in Groningen (1–29 maart 2026) en prijst vooral de oerkracht en originaliteit van de schilder.
Praktische gegevens: de overzichtstentoonstelling Jan Roos – op de scheidslijn van land en zee is te zien t/m 7 juni 2026 in Museum Belvédère, Heerenveen‑Oranjewoud (di‑zo 10–17 uur). Tegelijk loopt van 1 t/m 29 maart 2026 een expositie bij galerie Peter ter Braak in Groningen.