Hardere taal vanuit Europa naar VS: 'Softe taal werkt niet bij Trump'

In dit artikel:

Europa reageert openlijk verontwaardigd op president Trump nadat hij maandag extra importheffingen van 10 procent aankondigde tegen acht Europese landen — waaronder Nederland — als vergelding voor hun deelname aan een verkenningsmissie naar Groenland. Die missie is bedoeld als voorbereiding op een mogelijke NAVO-operatie; de heffingen zouden op 1 februari ingaan. Na een telefoongesprek met premier Mark Rutte zei Trump gisteravond dat de maatregel van tafel is en dat er een "raamwerk" voor een toekomstige afspraak over Groenland bestaat.

De publieke verontwaardiging in Europa was ongekend fel: de Duitse minister van Financiën sprak van niet laten chanteren, een Zweedse collega noemde de situatie "absurd" en de Deense Europarlementariër Anders Vistisen zei onverhuld: "Meneer de president, fuck off." Oud-diplomaat Ron Keller stelde dat zulke scherpe taal een teken is van diepe teleurstelling in de VS.

Analisten zien een omslag in de Europese houding. Waar leiders tot voor kort hun kritiek vaak achter gesloten deuren bewaarden — onder meer om de trans-Atlantische relatie niet te ondermijnen — klinkt nu het besef dat zachte diplomatie niet meer volstaat. Politiek verslaggever Roel Schreinemachers zegt dat veel hoofdsteden vinden dat een hardere opstelling nodig is omdat fundamentele waarden op het spel staan. Europa dreigde met tegenmaatregelen, maar die blijven voorlopig in de ijskast.

Vooraanstaande stemmen pleiten ervoor dat de EU eendrachtiger optreedt: gezamenlijk spreken en optreden zou het meeste indruk maken op Washington. Volgens Keller heeft Rutte's terughoudende, "fluwelen" aanpak alleen gewerkt omdat er tegelijkertijd ook een duidelijke, gezamenlijke dreiging bestond — kortom: Europa moet nu zijn huiswerk doen en als één blok opereren.