Hanna Verboom onderzocht mentale gezondheid in Nederland: 'Belangrijke sociale structuren zijn verdwenen'

In dit artikel:

Hanna Verboom onderzoekt in de documentaire Samen de groeiende mentale crisis in Nederland en zoekt bewust niet in politiek Den Haag, maar bij lokale gemeenschappen zoals wandelgroepen, buurthuizen en vrijwilligersinitiatieven. Verboom – die eerder twee films maakte waarin ze haar eigen bipolaire stoornis behandelde – wijst op schokkende cijfers: volgens haar krijgt ongeveer de helft van de Nederlanders ooit een psychische diagnose (waarbij burn-outs nog buiten beschouwing blijven). Haar conclusie: “De sleutel zit in het samen doen.”

Samen verbreedt het probleem van individuele hulp naar collectieve oplossingen. Verboom en hoogleraar psychiatrie Jim van Os pleiten ervoor dat contact met anderen en betrokkenheid bij de eigen buurt een nieuwe sociale infrastructuur kunnen vormen die de druk op de GGZ en lange wachtlijsten helpt verminderen. Verboom wijst erop dat vrijwilligerswerk en lokale activiteiten geen zeldzaamheid zijn — er zouden 8,5 miljoen Nederlanders zijn die wekelijks iets voor anderen doen — en moedigt aan om simpelweg aan te sluiten bij een wandelgroep, moestuin of buurtinitiatief.

Tegelijkertijd benadrukt ze dat vrijwilligers niet de enige oplossing kunnen zijn: de overheid moet randvoorwaarden scheppen, bijvoorbeeld door huisartsen actief te verwijzen naar lokale steunmogelijkheden. Haar eigen ervaringen in Oost-Afrika, waar sociale netwerken vaak sterker zijn ondanks minder formele voorzieningen, illustreren volgens haar dat wederkerigheid en kwetsbaarheid cruciaal zijn voor echte verbondenheid — een les die ze leerde van Oegandese bisschop Zac Niringiye.

De film, geregisseerd door Verboom en Karsten de Vreugd en geproduceerd door Cinetree met steun van Contribute Foundation, gaat op 18 mei in première in het DeLaMar Theater in Amsterdam en start tegelijk een landelijke campagne tegen eenzaamheid. Vanaf die datum is de documentaire gratis te streamen via Cinetree.