Handel, olie en macht: wat hebben Trump en Xi elkaar te bieden bij hun ontmoeting in Peking?
In dit artikel:
Donald Trump verblijft van 13 tot en met 15 mei in Peking voor een top met Xi Jinping — het eerste bezoek van een Amerikaanse president aan China sinds 2017. Het geplande bezoek in maart werd uitgesteld door de oorlog in het Midden-Oosten. Naast first lady Melania reist Trump met diverse ministers en een groep van ongeveer een dozijn topbestuurders uit het Amerikaanse bedrijfsleven, onder wie leidinggevenden van Boeing, Apple, Nvidia en Blackstone. Hun aanwezigheid moet de weg vrijmaken voor miljardenaanwinsten, zoals een besproken aankoop van 500 Boeing‑vliegtuigen en grote orders voor soja, mais en LNG.
Economische thema’s domineren de agenda, maar geopolitiek blijft onvermijdelijk. De oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz vormen een centrale zorg: China is voor een groot deel afhankelijk van olie die via Hormuz loopt, en Peking voelt de economische druk. Washington hoopt dat Xi invloed op Iran gebruikt om de doorgang te herstellen, maar China weegt kosten en baten mee en ziet het probleem mogelijk als tijdelijk.
Analisten wijzen erop dat de machtsverhouding tussen beide landen is veranderd. Volgens Diederik Brink komt Xi aan tafel tegenover een verzwakte Amerikaanse president; interne effecten van Trumps handelspolitiek en uitspraken van het Hooggerechtshof over invoerheffingen hebben Washingtons onderhandelingspositie verzwakt. Economische cijfers suggereren ook binnenlandse schade: het Tax Policy Center rekent voor dat een gemiddeld Amerikaans huishouden dit jaar ruim duizend dollar meer betaalt door hogere prijzen veroorzaakt door tarieven.
Veiligheidskwesties spelen mee: veel Amerikaanse militaire capaciteit is naar het Midden-Oosten gegaan, waardoor de VS minder druk zouden kunnen uitoefenen in de Zuid-Chinese Zee — tot voordeel van China en tot zorg voor Taiwan. Verwacht wordt dat Xi zal aandringen op beperkingen van wapenleveranties aan Taiwan.
Niet alle handelsbelemmeringen liggen op tafel: export van geavanceerde AI‑chips en lithografiemachines naar China blijft taboe. Xi heeft anderzijds zijn invloed op de export van zeldzame aardmetalen versterkt en kan die inzet gebruiken als drukmiddel — bijvoorbeeld om Amerikaanse sancties te laten bevriezen in ruil voor toegang tot grondstoffen.
De uitkomst van de top heeft wereldwijde implicaties voor inflatie en toeleveringsketens: grote deals kunnen markten stabiliseren, mislukking kan prijsdruk versterken. Of Trump en Xi in enkele dagen wezenlijke vooruitgang boeken op complexe zaken als de oorlog in Iran, valt volgens experts te betwijfelen; dergelijke kwesties vragen meer tijd en overleg.