Han de Jong: geen paniek om hogere inflatie

In dit artikel:

De inflatie in Nederland liep in mei op naar 3,5 procent. Oud-hoofdeconoom Han de Jong constateert dat dat bij veel mensen emotie oproept; sommige producten zijn veel duurder geworden (brandstof, vliegtickets, bungalowparken, koffie), maar anderen juist goedkoper (melk, thee, kaas, kleine huishoudelijke artikelen). Volgens het CBS lag de gemiddelde prijs van voedingsmiddelen in mei zelfs licht onder het niveau van een jaar eerder, een zeldzame daling na de sterke stijgingen in 2022.

Toch waarschuwt de brancheorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) in een brandbrief aan het kabinet voor forse voedselprijsstijgingen later dit jaar en in 2025 — soms tot circa 10 procent. Het CBL schrijft die verwachte stijging toe aan de oorlog in het Midden-Oosten en aan binnenlandse beleidsmaatregelen zoals de suikertaks, vrachtwagenheffing, energieheffingen en hogere (jeugd)lonen, en verzoekt de regering af te zien van maatregelen die extra kosten doorberekenen.

De Jong vindt die prognose opvallend en betrekt historische context: de afgelopen vijftien jaar schommelden de voedselprijzen in Nederland meestal tussen nul en vijf procent per jaar, met als uitzondering de periode maart 2022–november 2023 toen de jaar-op-jaar stijging ruim tien procent bedroeg. Maar die eerdere piek werd ondersteund door sterk hogere wereldmarktprijzen en hogere energie- (vooral gas-)prijzen, omstandigheden die nu niet op dezelfde manier aanwezig zijn. Hoewel duurdere diesel vervoerskosten kan opdrijven, is de dieselprijs sinds het recente hoogtepunt weer zo’n 15 procent gedaald.

Samengevat: de korte termijn-cijfers laten zelfs lichte voedselprijsdalingen zien, maar de CBL vreest grote prijsdruk door internationale conflicten en binnenlands beleid. De Jong twijfelt of economische fundamentals die sterke stijgingen rechtvaardigen en waarschuwt dat consumenten fors last zouden hebben als die prijsstijgingen door beleidsmaatregelen worden afgedwongen.