Hamvraag: kon Tweede Kamer de regering goed controleren?

In dit artikel:

De parlementaire enquêtecommissie Corona hervat maandag, na een zomerstop van zes weken, de openbare verhoren. De komende twee verhoordagen staan in het teken van de rol van de Tweede Kamer tijdens de pandemie. Oud-VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, voormalig Kamergriffier Simone Roos, oud-PVV-Kamerlid Fleur Agema en Kamerlid Lisa Westerveld worden onder ede gehoord over de vraag of de Kamer haar controlerende en corrigerende taak daadwerkelijk kon uitvoeren.

De commissie onderzoekt vooral of de Kamer invloed had op de coronabesluiten of vooral achteraf controle uitoefende. De Onderzoeksraad voor Veiligheid stelde eerder dat het parlement zich in de acute fase vanaf maart 2020 terughoudend opstelde en pas later kritischer debatteerde.

Die vraag krijgt extra gewicht door onderzoek van Woo-onderzoeker Cees van den Bos. Volgens hem werden belangrijke besluiten voorbereid in het wekelijkse Catshuisoverleg en het bijna dagelijkse Torentjesoverleg, waaraan onder anderen premier Mark Rutte, betrokken ministers en toenmalig NCTV-directeur Pieter-Jaap Aalbersberg deelnamen. Van beide overleggen werden geen officiële notulen gemaakt. Rutte en Aalbersberg bevestigden tegenover de commissie dat hooguit interne aantekeningen bestonden.

Van den Bos stelt op basis van vrijgegeven overheidsdocumenten dat uitkomsten van deze bijeenkomsten als opdrachten naar ministeries werden doorgestuurd en zo de formele besluitvorming voorbereidden. Daarmee zou het parlement volgens hem mogelijk buitenspel zijn gezet. Wie besloot geen verslagen te laten maken, is nog altijd onduidelijk. De commissie moet de getuigen komende week onder ede bevragen over de invloed van deze overlegstructuur op de parlementaire controle.