Halsema's Amsterdam noemde de rondvaartbelasting 'een eerlijkere bijdrage', de rechter ziet misbruik van bevoegdheid

In dit artikel:

De rechtbank Amsterdam heeft vrijdag 6 november geoordeeld dat de gemeente een verhoging van de rondvaartheffing grotendeels onterecht heeft opgelegd. Rederij Stromma hoefde over het derde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2025 slechts 1,50 euro per passagier te betalen, in plaats van respectievelijk 2,50 en 2,60 euro. Amsterdam moet het te veel betaalde bedrag terugbetalen en daarnaast de proceskosten van Stromma vergoeden.

De officiële vermakelijkhedenretributie te water bestaat sinds 1995 en is bedoeld voor voorzieningen die verband houden met de rondvaart en de nautische infrastructuur. Het tarief bedroeg vanaf 2020 1,50 euro. Het college verhoogde dit in 2024 met 50 cent om tekorten binnen het Programma Varen te dekken. De gemeenteraad voegde daar nog eens 50 cent aan toe. Die extra opbrengst werd onder meer gebruikt voor gratis openbaar vervoer voor kinderen, een lerarenbeurs, vergroening en onderwijsprojecten tegen kansenongelijkheid.

Volgens de rechtbank staan deze uitgaven los van de nautische keten. De gemeente gebruikte de heffing daarmee feitelijk als een algemene belasting, terwijl de Gemeentewet het geld alleen toestaat voor voorzieningen waar de betrokken rondvaarten profijt van hebben. Ook de verhoging van het college hield geen stand, omdat de verwijzing naar het Programma Varen volgens de rechtbank te onduidelijk was.

De gemeente stelde dat bezoekers een eerlijkere bijdrage aan de stad moesten leveren en dat de kosten voor vaarvoorzieningen veel hoger zijn dan de opbrengst. De rechtbank vond die algemene redenering onvoldoende. Rederijen rekenen de heffing doorgaans door aan passagiers, maar kunnen prijsverhogingen niet altijd snel verwerken in vooraf vastgelegde afspraken met bijvoorbeeld reisorganisaties.

Ook drie andere rederijen hadden zaken lopen. Waarschijnlijk geldt de uitspraak ook voor hen, al heeft de rechter dat niet expliciet beslist. Over het huidige tarief van 2,70 euro, dat sinds juli 2025 onder een nieuwe verordening valt, is nog geen oordeel gegeven. Amsterdam heeft zes weken om in hoger beroep te gaan.