Halsema's Amsterdam betrapt op misbruik van bevoegdheid: rondvaartbelasting ging naar gratis ov en een lerarenbeurs

In dit artikel:

De rechtbank Amsterdam heeft op vrijdag 6 november geoordeeld dat de gemeente een verhoging van de heffing voor rondvaartpassagiers niet voldoende juridisch heeft onderbouwd. De zogenoemde vermakelijkhedenretributie te water bestaat sinds 1995 en was vanaf 2020 vastgesteld op 1,50 euro per passagier. Voor 2024 werd het bedrag verhoogd naar 2,50 euro en daarna naar 2,60 euro in 2025. Rederij Stromma hoeft over het derde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2025 echter alleen het oude tarief te betalen. Amsterdam moet het verschil terugbetalen en daarnaast de proceskosten en het griffierecht vergoeden.

Volgens de rechtbank mogen inkomsten uit deze heffing alleen worden gebruikt voor voorzieningen die rechtstreeks samenhangen met de rondvaart en de nautische infrastructuur. De extra 50 cent die de gemeenteraad toevoegde, financierde onder meer gratis openbaar vervoer voor kinderen, een lerarenbeurs, vergroening en onderwijsmaatregelen tegen kansenongelijkheid. Die doelen staan volgens de rechter los van de voorzieningen waarvan de rondvaartsector gebruikmaakt. Ook de verhoging die het college koppelde aan het Programma Varen werd afgewezen, omdat dat begrip volgens de rechtbank te ruim en te vaag is.

De gemeente stelde dat toeristen eerlijker moesten bijdragen aan de kosten van de stad en dat de voorzieningen veel duurder zijn dan de opbrengst van de heffing. De rechter vond dat geen voldoende grondslag. Ook was niet aannemelijk gemaakt dat rederijen de hogere kosten tijdig konden doorberekenen, omdat prijzen voor bijvoorbeeld groepsreizen vaak maanden eerder worden vastgelegd.

De uitspraak kan gevolgen hebben voor drie andere rederijen die eveneens procedeerden. Het is waarschijnlijk dat ook zij aanspraak kunnen maken op het oude tarief van 1,50 euro, al heeft de rechtbank daar nog geen definitief oordeel over gegeven. Over het huidige tarief van 2,70 euro, dat sinds juli 2025 onder een nieuwe verordening geldt, sprak de rechter zich niet uit. Amsterdam heeft zes weken om in hoger beroep te gaan.