'Hallo, ik ben Kees en ik maak me zorgen.' Aanbellen bij wildvreemden voor een goed gesprek over migratie
In dit artikel:
In de Groningse wijk De Held trekken vrijwilligers deur aan deur om polarisatie te verminderen door inhoudelijke gesprekken te voeren. Die avond staan onder anderen Kees Faber (73) en logopediste Tineke Miedema (61) bij huisdeuren nadat zij en vijftien anderen een training volgden van Deep Canvassing Nederland. De organisatie bracht in 2023 de Amerikaanse deep‑canvassingmethode naar Nederland; de beweging telt inmiddels zo’n 200 vrijwilligers op 25 locaties en is niet aan een politieke partij verbonden.
Deep canvassing ontstond in de VS na de Californische discussie over het homohuwelijk. Onderzoek daar suggereerde dat langdurige, empathische gesprekken bij ongeveer één op de tien mensen tot blijvende houdingveranderingen konden leiden. In Groningen werken vrijwilligers volgens een vaste opzet: aanbellen, zichzelf voorstellen en kort zeggen dat ze zich zorgen maken; een stelling voorleggen (bijv. recht op huisvesting, werk, onderwijs en zorg) en bewoner en aanbeller elk een score 1–10 laten kiezen; daarna dezelfde vraag herhalen met de toevoeging “geldt dit ook voor migranten?”; gevolgd door een persoonlijke, niet-oordelende uitwisseling. Aan het eind wordt de stelling opnieuw beoordeeld en mag de vrijwilliger zijn punt maken. De trainers benadrukken luisteren, vragen stellen en het durven tonen van twijfel boven preken of dwingend overtuigen.
Deelnemers zijn divers: studenten, gepensioneerden, mensen met familie of vrienden met andere politieke keuzes. Motieven lopen uiteen van de wens om constructiever te leren praten tot bezorgdheid over het demoniseren van groepen — Miedema vergelijkt de signalen met perioden vóór de Tweede Wereldoorlog en wil niet machteloos toekijken. In de praktijk leveren de avonden wisselende reacties op: soms gesprekken die gemakkelijk verlopen, soms een dichte deur of de vraag “Wat komen jullie doen?”; en af en toe inhoudelijke botsingen waarin het oefenen van doorvragen en luisteren het meest waardevol blijkt.
Teams deep canvassers gaan in Groningen ongeveer elke twee weken de wijk in. Het doel is niet massale activatie, maar het langzaam terugwinnen van verbinding door persoonlijke, respectvolle ontmoeting.