Hacks, aanslagen, radiosignalen: Iran-oorlog is ook een spionagesteekspel
In dit artikel:
Sinds het uitbreken van de oorlog in Iran op 28 februari klinkt op de korte golf een raadselachtig Farsi-signaal: dagelijks om 05.30 en 21.30 Iraanse tijd een mannenstem die nummers opnoemt, afgewisseld met het woord "tavajjoh" (attentie). Radioamateurs en spionage-analisten speuren sinds 4 maart bovendien naar de bron nadat het signaal onderbroken werd door pieptonen en naar een andere frequentie verhuisde. Met voortschrijdende ontvangstmetingen concluderen sommige hobbyisten dat de uitzending vermoedelijk vanuit West-Europa wordt uitgezonden.
De aard van het signaal voedt speculatie: het kan een klassieke gecodeerde boodschap van een buitenlandse inlichtingendienst aan agenten in Iran zijn, een communicatiemiddel van exil-opposanten of een psychologische operatie om het regime te desoriënteren. Het blog Priyom, dat dit soort uitzendingen volgt, wijst erop dat de stoorpiepen vergelijkbaar zijn met die van een bekende Iraanse stoorzender die ook uitzendingen van BBC en Voice of America verstoort — een aanwijzing dat de uitzending op Iran is gericht.
Het radiomysterie illustreert hoe de oorlog zich ook op het vlak van spionage en covert acties afspeelt. Amerikaanse media berichten dat Israëlische eenheden maandenlang de omgeving van opperste leider Ali Khamenei hebben afgetapt en digitaal gevolgd, mogelijk met hulp van de CIA. Tegelijk zouden CIA-agenten stilzwijgend wapens hebben geleverd aan Iraanse oppositiemilities in Irak, in de verwachting zo interne onrust in Iran te stimuleren.
In Europa groeit intussen de vrees voor Iraanse spionage- en saboteringsactiviteiten. Veiligheidsdiensten waarschuwen dat Teheran sluimerende cellen kan activeren of lokale criminelen kan inhuren om aanslagen op Joodse of Amerikaanse doelen uit te voeren; Europol spreekt van een verhoogde dreiging van terrorisme of gewelddadig extremisme. Recent werden in Groot-Brittannië vier Iraniërs opgepakt op verdenking van spionage gericht op Joodse doelwitten. In België ontplofte een brandbom bij een synagoge in Luik, en in Nederland onderzoekt de politie aanslagen op een synagoge in Rotterdam en een Joodse school in Amsterdam. Deze incidenten leverden geen slachtoffers op. Sommige aanslagen zijn opgeëist door een onbekende jihadistische groep, maar opsporingsdiensten houden rekening met mogelijke Iraanse betrokkenheid.
Voor de Rotterdamse aanval arresteerde de politie vier jongens uit Tilburg (17–19 jaar); in hun auto werd een jerrycan gevonden. Minister van Justitie David van Weel zegt geen directe link met Iran te willen concluderen maar bevestigt dat die mogelijkheid nadrukkelijk wordt onderzocht. Hij benadrukt dat jongeren in Nederland lokaal worden gerekruteerd en soms bereid blijken dit soort daden tegen betaling uit te voeren.