Haagse chantage van kabinet-Jetten en hulpje Mirjam Bikker: Belastingplan dreigt zonder steun van links of rechts naar de senaat te gaan

In dit artikel:

Het opiniestuk uit stevige kritiek op de manier waarop het minderheidskabinet-Jetten probeert steun te krijgen voor het Belastingplan. Nieuwe onderhandelingen liepen vrijdag opnieuw vast: het rechtse blok van JA21, SGP en BBB vindt dat het kabinet onvoldoende tegemoetkomt aan zijn wensen, terwijl PRO en Volt teleurgesteld zijn omdat een hogere belasting op vermogen niet in het aanbod staat.

Volgens het artikel overweegt het kabinet daarom het fiscale pakket met een tijdelijke meerderheid door de Tweede Kamer te loodsen, met steun van onder meer ChristenUnie, 50PLUS en de Groep Markuszower, en het daarna aan de Eerste Kamer voor te leggen. Premier Rob Jetten zou oppositiepartijen daarbij onder druk zetten door te wijzen op mogelijke problemen bij de Belastingdienst en op de gevolgen voor voorlopige aanslagen in 2027. Ook het al dan niet verlagen van de brandstofaccijns wordt volgens de auteur gekoppeld aan steun voor het Belastingplan.

De machtsverhoudingen in de senaat maken die strategie onzeker. D66, VVD en CDA hebben daar samen 22 van de 75 zetels. Met ChristenUnie en 50PLUS komt de mogelijke regeringsgezinde basis op 26 zetels, nog twaalf minder dan de benodigde meerderheid van 38. De Groep Markuszower heeft bovendien geen zetel in de Eerste Kamer.

Een belangrijk struikelblok in de gesprekken met rechts is het stikstofbeleid. Vooral BBB wil aanpassingen, maar D66 zou daar weinig ruimte voor zien. Op het gebied van asiel en medisch-ethische onderwerpen lijkt volgens het artikel meer onderhandelingsruimte te bestaan. Aan de linkerzijde draait het conflict vooral om de wens van PRO en Volt om vermogenden zwaarder te belasten, iets waar de VVD zich tegen verzet, terwijl D66 en CDA daar volgens het stuk mogelijk wel voor openstaan.

Daarnaast bestaan er onzekerheden rond box 3. Minister Eelco Heinen wil de overgang naar een vermogenswinstbelasting financieren zonder de vermogensbelasting direct te verhogen. Daarvoor zouden onder meer niet-uitgekeerde compensatiegelden voor spaarders en hogere inkomsten uit box 2 worden gebruikt. Tegelijk houdt het kabinet rekening met vertraging van het nieuwe box 3-stelsel, mogelijk tot na 2028.

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker drong er bij de parlementaire oppositie op aan het Belastingplan niet zomaar weg te stemmen vanwege mogelijke bestuurlijke chaos. De auteur draait die redenering om en stelt dat juist het kabinet verantwoordelijkheid moet nemen voor een pakket dat volgens hem onvoldoende politiek draagvlak heeft. Het stuk eindigt met een oproep aan de Eerste Kamer om niet voor de kabinetsstrategie te wijken.