Gulf states should make a deal with Iran on Hormuz

In dit artikel:

De Golfstaten zitten na ruim vijf maanden oorlog nog altijd vast aan een grotendeels gesloten Straat van Hormuz. De waterweg is cruciaal voor de wereldwijde energiehandel, maar Iran eist vrijwel volledige controle. De Amerikaanse president Donald Trump wisselt ondertussen onderhandelingen af met dreigementen van nieuwe, zware aanvallen. Ondanks Amerikaanse bombardementen blijven scheepvaartbedrijven de zeestraat mijden, waardoor verzekeringskosten stijgen.

Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten leggen oliepijpleidingen aan of breiden die uit om Hormuz te omzeilen. Irak wil olie noordwaarts afvoeren en Amerikaanse en Saudische investeerders bekijken een grote raffinaderij buiten de zeestraat. Zelfs als alle projecten volgens plan worden voltooid, moet in 2030 nog ongeveer 5 miljoen van de 15 miljoen vaten olie per dag die vóór de oorlog door Hormuz gingen, via de zeestraat worden vervoerd. Pijpleidingen zijn bovendien kwetsbaar voor Iraanse aanvallen en kunnen de afhankelijkheid verplaatsen naar andere knelpunten, zoals Bab al-Mandab in de Rode Zee.

De problemen beperken zich niet tot olie. Qatar kan zonder Hormuz een vijfde van de wereldwijde lng-export niet verschepen, terwijl raffinaderijen en importen van onder meer voedsel en metalen eveneens worden getroffen. Daarom moeten de Golfstaten niet alleen alternatieve routes versnellen, maar ook hun infrastructuur beter beschermen.

Op korte termijn lijkt alleen een akkoord uitkomst te bieden. Iran wil de zeestraat samen met Oman beheren; de Golfstaten zouden mogelijk transitkosten moeten accepteren, zolang de Verenigde Staten instemmen en sancties niet worden geschonden. Een breder akkoord met China zou duurzamer kunnen zijn, maar lijkt voorlopig onwaarschijnlijk. Zelfs een kwetsbare regeling kan de spanningen verminderen en de Golfstaten tijd geven hun afhankelijkheid van Iran verder af te bouwen.