Guinese dorpsbewoners halen in Frankrijk hun gelijk

In dit artikel:

In de nacht van 3 op 4 augustus 2012 vielen Guinese soldaten en gendarmes het plaatsje Zogota in het zuidoosten van Guinee binnen. Ze haalden inwoners uit hun bed, doodden zes mensen en vernielden huizen. De actie volgde op een kortstondige bezetting van een nabijgelegen mijnbouwterrein, eigendom van het Braziliaanse Vale en de Frans-Israëlische zakenman Beny Steinmetz.

De bewoners protesteerden tegen milieuschade, de ontheiliging van plekken voor voorouderherdenking en het uitblijven van banen en ontwikkelingsgeld. Hoewel ze het terrein dezelfde dag verlieten, volgde ’s nachts de gewelddadige vergelding. Advocaat Frédéric Loua Foromo klaagde namens slachtoffers en overlevenden de Guinese staat en later ook de mijneigenaren aan. Nadat de nationale rechtsgang door corruptie en vertraging niets opleverde, stapten zij naar het Hof van de West-Afrikaanse organisatie Ecowas in Abuja.

Dat Hof stelde in november 2020 vast dat Guinee fundamentele mensenrechten had geschonden en kende minder dan een half miljoen dollar aan schadevergoeding toe. Guinee betaalde niet. Met steun van onder meer de Franse anticorruptieorganisatie Sherpa vroegen de slachtoffers daarom in Frankrijk om erkenning en tenuitvoerlegging van het vonnis. Een rechtbank in Parijs verleende daarvoor deze zomer een exequatur. Daardoor kunnen zij beslag laten leggen op Guinese eigendommen in Frankrijk ter waarde van de toegekende vergoeding.

Guinee probeert de uitvoering zo lang mogelijk te vertragen. Volgens de betrokkenen houdt dat verband met het veel grotere Simandou-ijzerertsproject, dat president Mamady Doumbouya als vlaggenschip presenteert en waarvan de gevolgen voor omwonenden volgens het artikel aanzienlijk zijn.