Grote zorgen over natuur door droogte: 'Kan funest zijn voor planten en dieren'

In dit artikel:

De aanhoudende droogte richt grote schade aan in de Zeeuwse natuur. In het bos bij Slot Haamstede op Schouwen-Duiveland verliezen bomen al vroeg hun bladeren en verkleuren ze alsof het herfst is. Volgens hydroloog Jaco van Heemskerk van Natuurmonumenten proberen de bomen water te besparen, maar kunnen sommige uiteindelijk afsterven als regen uitblijft.

Ook de gracht rond het slot is volledig drooggevallen. Het waterpeil is er minstens een meter gezakt en de bodem begint te scheuren. De grondwaterstand in de nabijgelegen duinen daalt volgens metingen al sinds januari 2025. Na een tijdelijke verbetering tot februari zakte het peil opnieuw sterk en kwam het onder het niveau van de uitzonderlijk droge zomer van 1976 uit.

De gevolgen zijn breder dan alleen verdorde bomen. Duinplanten zoals orchideeën kunnen verdwijnen, terwijl drooggevallen poelen amfibieën als de kamsalamander en knoflookpad bedreigen. Ook beken en heidegebieden staan droog, waardoor insecten en andere dieren leefgebied verliezen.

In Plan Tureluur, ongeveer tien kilometer verderop, is duizend hectare voormalige landbouwgrond ingericht als nat natuurgebied. Vogels als kluten, lepelaars en tureluurs zoeken er voedsel en brengen er hun jongen groot. Door de droogte blijven echter steeds minder plassen over. Dat maakt nesten kwetsbaarder voor vossen en andere roofdieren en kan het broedsucces volledig laten mislukken.

Van Heemskerk noemt de situatie uitzonderlijk en wijst erop dat meerdere recente zomers droog waren. Volgens hem zijn structurele landelijke maatregelen nodig om water langer vast te houden en natuurgebieden weerbaarder te maken. In plaats van water snel af te voeren of problemen met pompen te bestrijden, moet volgens hem het hele watersysteem worden aangepast. Door klimaatverandering zullen droge periodes naar verwachting vaker voorkomen; zonder ingrijpend herstel dreigt Nederland bovendien meer bijzondere planten- en diersoorten kwijt te raken.