Grote steden schrappen boete op buitenslapen, overlast daklozen neemt toe

In dit artikel:

Amsterdam en Utrecht willen het verbod op buiten slapen uit hun Algemene Plaatselijke Verordening (APV) schrappen. Beide gemeenten delen al geen boetes meer uit, omdat die volgens hen niet helpen om dakloosheid op te lossen en mensen zonder woning verder in de problemen brengen. Het aantal dak- en thuislozen in Nederland neemt al jaren toe.

Tegelijkertijd melden beide steden meer overlast. In Utrecht, dat ongeveer een half jaar geleden stopte met beboeten, verdubbelde het aantal meldingen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Amsterdam beëindigde de handhaving in juni vorig jaar; het aantal meldingen steeg daar van 431 in 2024 naar 625 dit jaar. Het gaat onder meer om gevoelens van onveiligheid, wildplassen, wildpoepen en afval.

Onderzoeker Els Schipaanboord van de Rijksuniversiteit Groningen steunt het schrappen van het verbod, maar waarschuwt voor een verschuiving van daklozen naar steden waar buiten slapen minder streng wordt aangepakt. Dat kan leiden tot tentenkampen en vervolgens tot een harde tegenreactie, zoals volgens haar in de Verenigde Staten gebeurde. Daar leidde wisselend beleid uiteindelijk tot nieuwe verboden in honderden steden.

In Amsterdam pleitten bewoners van de Plantagebuurt daarom voor behoud van het verbod. Burgemeester Femke Halsema stelt de aanpassing van de APV voorlopig uit om te onderzoeken of slapen in portieken alsnog als overlast kan worden aangemerkt. Bewoners vragen vooral om meer menswaardige opvang. In Utrecht stemde de gemeenteraad ondanks twijfels van burgemeester Sharon Dijksma wel in met afschaffing van de boetes.