Grote kans dat jouw aansteker 'gewoon' uit Assen komt (want de Drentse fabriek van Swedish Match overleefde behoorlijk wat stormen)
In dit artikel:
In Assen draait al sinds 1962 een aanstekerfabriek van Swedish Match die een groot deel van Europa van wegwerpaanstekers voorziet. Locatiemanager Michael Huizinga vertelt dat de fabriek talloze crises heeft doorstaan: in 1979 redde de NOM het bedrijf (toen Popell) door aandelen over te nemen toen de omslag naar wegwerpaanstekers dreigde te falen, en in 1981 kwam het onder Swedish Match, dat later (eind 2022) deel ging uitmaken van Philip Morris International. Ondanks druk van concurrenten uit lagelonenlanden, boycots en reorganisaties bleef de vestiging bestaan dankzij specifieke technische kennis.
De site aan de A.H.G. Fokkerstraat produceert jaarlijks ongeveer 85 miljoen wegwerpaanstekers voor de Europese markt; wereldwijd worden zo’n 7 miljard stuks gemaakt. Het merk is Cricket; andere productielocaties van Swedish Match staan in Manilla (voor markten als China, India, Australië, Indonesië en Maleisië) en in Manaus (voor Brazilië). Concurrentie komt onder meer van BIC, Clipper en Chinese fabrikanten. Hoewel aanstekers slechts een klein deel van Swedish Match’ omzet vormen — het bedrijf verdient het meeste aan snus — behoudt de fabriek in Assen zijn strategische waarde.
De productie in Assen is grotendeels mechanisch en geïntegreerd: vrijwel alle onderdelen (huls, bodem, kleplichter, veertjes, vuursteen, kap) worden ter plekke vervaardigd met speciaal ontworpen machines. Kleine handelingen blijven beperkt; het inpakken van de duurzame Cricket Eco in kartonnen verpakkingen gebeurt door circa vijftien medewerkers in de sociale werkplaats. Duurzaamheid krijgt aandacht: de Eco-behuizing is van gerecycled nylon en ontworpen met zo weinig mogelijk materiaalgebruik.
Technische aanpassingen aan de aansteker gebeurden geleidelijk: de vaste vlam verscheen in 1977, het ovale model rond 1985, en kindveilige modellen werden vanaf 1992 ingevoerd (verplicht vanaf 2007). Gemiddeld kost een aansteker rond €1,50 en gaat hij ongeveer 1.500 keer aan.
De fabriek kampt met personeelsproblemen: ongeveer 75 medewerkers, veelal met lange dienstverbanden en gemiddeld hoger op leeftijd, en moeilijkheden om jonge technici aan te trekken. Sinds mei vorig jaar is de productie overgegaan van drie naar twee ploegendiensten wegens gebrek aan monteurs en operators. Voor de concurrentiepositie blijft Assen inzetten op machinekennis en het besparen op transport vanuit lagelonenlanden.
Kortom: de Assense aanstekerfabriek is een kleinschalige maar technisch gespecialiseerde productie-eenheid die zich door innovatie, nichekennis en logistieke keuzes staande houdt, ondanks marktdruk en personeelstekorten.