Grootste spionagezaak in decennia: NCTV-mol Ab el M. voor de rechter voor landverraad

In dit artikel:

Dinsdag begint het strafproces tegen Ab el M., een voormalig medewerker van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) die wordt verdacht van het doorspelen van staatsgeheimen aan de Marokkaanse inlichtingendienst (DGED). De man werd ruim 27 maanden geleden op Schiphol aangehouden met een vliegticket naar Marokko; bij zijn arrestatie zijn volgens justitie 46 terabyte aan gegevens in beslag genomen — door het Openbaar Ministerie omgerekend het equivalent van ongeveer 11,5 miljard A4‑pagina’s.

Volgens het onderzoek zou Ab el M. jarenlang een dubbele rol hebben vervuld: binnen de NCTV genoot hij groot vertrouwen en veel privileges, terwijl hij volgens afluisteringen en reispatronen informatie zou hebben bedoeld voor een contact in Marokko. Justitie beschrijft een werkwijze waarin documenten op kantoor werden geprint, thuis werden gescand en vervolgens meegenomen op reizen; in onderschepte berichten zou hij spreken over het afleveren van een “medicijn” aan een vermoedelijke DGED‑agent. De omvang van het lek heeft geleid tot ernstige vragen over de nationale veiligheid.

De affaire legt ook een mogelijke bestuurlijke fout bloot. Leidinggevenden binnen de NCTV, waaronder voormalig baas en oud‑premier Dick Schoof en de huidige directeur Pieter‑Jaap Aalbersberg, zijn achter gesloten deuren als getuigen gehoord. Collega’s hadden eerder al aarzelingen over el M.’s rol, maar volgens berichtgeving heeft de top hem lange tijd vrijwel onbeperkt vertrouwd.

De verdediging ontkent de beschuldigingen. Ab el M.’s advocaat stelde eerder dat zijn cliënt “niet alleen met staatsgeheimen werkte, hij ís een staatsgeheim” en wees op alternatieve verklaringen voor contacten met Marokko. Nu moet de rechter beoordelen of er daadwerkelijk spionage heeft plaatsgevonden en welke schade dit concreet heeft berokkend aan de Nederlandse veiligheid en buitenlandse betrekkingen.