Grootste deel plannen Rijksbegroting 2027 komen uit Brussel

In dit artikel:

De auteur vergelijkt de Rijksbegroting voor 2027 van kabinet-Jetten met het landenverslag en de aanbevelingen van de Europese Commissie binnen het Europees Semester. Volgens die vergelijking komt ongeveer 80 procent van de Europese agenda terug in de Nederlandse begroting. Het Europees Semester is bedoeld om het economische, budgettaire, sociale en werkgelegenheidsbeleid van lidstaten beter op elkaar af te stemmen.

De Commissie adviseert Nederland onder meer om structureel meer aan defensie uit te geven, begrotingsuitgaven te bewaken en steun bij hoge energieprijzen beperkt en gericht in te zetten. Ook pleit zij voor een hogere belasting op vermogensinkomen, een geleidelijke afbouw van de hypotheekrenteaftrek en maatregelen om de oplopende kosten van langdurige zorg door de vergrijzing op te vangen.

Kabinet-Jetten volgt een deel van deze aanbevelingen. Het wil de defensie-uitgaven zo snel mogelijk verhogen tot 3,5 procent van het bbp, de nieuwe NAVO-norm. Daarnaast raamt het kabinet het overheidstekort op 2,9 procent van het bbp in 2027, dalend naar 2,2 procent in 2030. De staatsschuld zou daarmee onder de Europese referentiewaarde van 3 procent blijven. Om dat te bereiken worden onder meer hogere belastingen op vermogensaanwas, erfenissen en bedrijfsoverdrachten voorgesteld.

Op het gebied van de woningmarkt wijkt het kabinet volgens de auteur juist duidelijk af van Brussel. De fiscale behandeling van de eigen woning blijft ongewijzigd en de beperking van de hypotheekrenteaftrek zou deels worden teruggedraaid. De Europese Commissie ziet de renteaftrek mede als oorzaak van de hoge huizenprijzen en pleit voor geleidelijke afbouw. De auteur onderschrijft die redenering.

Verder waarschuwt de Commissie dat Nederland zijn sterke positie als innovatieve economie dreigt te verliezen. Zij adviseert hogere publieke en private investeringen in onderzoek en ontwikkeling, hoewel Nederland volgens de auteur al de op twee na meest innovatieve EU-lidstaat is. Hij verwijt de EU dat regelgeving en duur energiebeleid de concurrentiekracht juist ondermijnen, en vindt dat het kabinet te weinig doet aan de dalende arbeidsproductiviteit en hoge energielasten voor bedrijven.

De Commissie koppelt de lage productiviteit deels aan het grote aandeel zelfstandigen in Nederland. Daarom ondersteunt het kabinet maatregelen die werken als zzp’er minder aantrekkelijk maken, zoals strengere handhaving op schijnzelfstandigheid, het afbouwen van fiscale voordelen, een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering en de afschaffing van de fiscale oudedagsreserve. De nieuwe Zelfstandigenwet moet vanaf 2028 gelden; daarnaast zullen zelfstandigen volgens de auteur meer inkomstenbelasting gaan betalen.

De auteur concludeert dat Europese aanbevelingen al jaren een grote invloed hebben op Nederlandse begrotingen, hoewel die rol in parlementaire debatten nauwelijks wordt besproken. Hij roept op tot Kamervragen en meer openheid over de invloed van Brussel op het Nederlandse beleid.