Grootste aluminiumbedrijf van Rusland huist naast garagebox in Ommen
In dit artikel:
Op een onopvallend industrieterrein in Ommen blijken nog altijd Nederlandse vennootschappen geregistreerd te staan die eigendom zijn of gelinkt worden aan grote Russische spelers zoals Gazprombank en aluminiumproducent Rusal. De kantoorruimte is nauwelijks meer dan een garagebox met een bureau; werknemers uit de omgeving zeggen nooit iemand te hebben gezien. De entiteiten stonden eerder ingeschreven via het Amsterdamse trustkantoor C‑Corp, dat jarenlang Russische cliënten hielp bij het opzetten van brievenbus‑bv’s om van Nederlandse fiscale faciliteiten te profiteren.
Na de Russische inval in Oekraïne in februari 2022 verbood minister Sigrid Kaag het verlenen van trustdiensten aan Russen, waardoor C‑Corp als trustkantoor grotendeels ophield te functioneren en veel brievenbus‑bv’s “dakloos” raakten. Omdat een bv wel een statutaire zetel moet hebben om bijvoorbeeld dividend uit te keren, ontstond vraag naar eenvoudige domicilieren. Een tussenoplossing ontstond via een flexkantoor in een Zwols verzorgingshuis; na publiciteit verhuisde die dienstverlening naar Ommen. Het pand in Ommen werd in de zomer van 2024 op papier gekocht voor 85.000 euro.
Naast bv’s van Gazprombank en Rusal staan er ook meerdere vennootschappen vermeld die verband houden met oligarch Oleg Deripaska en andere handelsnamen, en zelfs nieuwere constructies zoals Interfax‑Dun & Bradstreet Holding — een Nederlandse holding verbonden aan een joint venture tussen het Russische persbureau Interfax en het Amerikaanse Dun & Bradstreet. Een bestuurder van D&B in Nederland benadrukt dat D&B slechts een minderheidsbelang heeft en dat de entiteit doelbewust beperkt opereert binnen de wet‑ en sanctiekaders.
Juridisch zit het ingewikkeld: het louter beschikbaar stellen van een post‑ of bezoekadres (domicilieverlening) valt niet onder het toezicht van de Wet toezicht trustkantoren, waardoor aanbieders geen trustvergunning nodig hebben. Wel moeten zij volgens de antiwitwaswet cliëntenonderzoek doen en ongebruikelijke transacties melden; daarop ziet De Nederlandsche Bank en de Dienst Financieel‑Economische Integriteit toe. Voor bedrijven op de EU‑sanctielijst (onder meer Gazprombank en Deripaska) zijn ontheffingen mogelijk, waarmee beperkte afwikkelingshandelingen mogen plaatsvinden.
Juridische specialisten waarschuwen dat het “opknippen” van trustdiensten en de wisseling van domiciliërende adressen gebruikt kan worden om regels te omzeilen, en dat toezicht op de praktische werkelijkheid lastig blijft. Na publiciteit kondigde de man achter de Ommer‑adressen aan te stoppen; een voormalig C‑Corp‑medewerker zegt alvast een nieuw adres te zullen zoeken als dat nodig is. De zaak illustreert hoe Nederlandse registratiepraktijken en lacunes in toezicht nog steeds doorsluismogelijkheden bieden, ondanks beleidsinspanningen sinds 2022.