Grootschalige veranderingen in vlinderverspreiding met klimaatverandering: uitdagingen voor natuurbescherming

In dit artikel:

Klimaatverandering en landgebruik veranderen wereldwijd de verspreiding van dagvlinders. Een studie in Nature Ecology & Evolution bracht voor 1.758 soorten in 105 landen en regio’s areaalverschuivingen in kaart. De meeste soorten breidden hun verspreidingsgebied uit, vaak in samenhang met klimaatverandering en extreme weersomstandigheden. Andere soorten zagen hun leefgebied krimpen of verschoven naar andere hoogtes. Dankzij burgerwetenschap en niet-Engelstalige bronnen zijn nu ook ontwikkelingen in tropische landen beter zichtbaar. De onderzoekers benadrukken dat veel vlinders niet snel genoeg kunnen meebewegen met veranderende omstandigheden en pleiten voor wereldwijde monitoring en sterker biodiversiteitsbeleid.

Een tweede onderzoek richtte zich op Europa en onderzocht de verwachte ontwikkeling van 265 algemene vogelsoorten en 144 algemene dagvlindersoorten tot 2050. Daarvoor werden populatietrends uit 2000-2021 van meer dan 20.000 locaties in 27 landen gecombineerd met scenario’s voor klimaat, landgebruik en gebruiksintensiteit. Zelfs scenario’s die aan de natuurbeschermingsdoelen voldoen, verbeteren de vooruitzichten wel, maar stoppen of keren de gemiddelde achteruitgang niet om. Volgens de onderzoekers is daarom aanvullend, regionaal beleid nodig dat inzet op duurzaam landgebruik in plaats van op een steeds grotere vraag naar natuurlijke hulpbronnen. De Vlinderstichting werkte aan beide studies mee; veel gegevens kwamen van duizenden vrijwilligers van het Europese Vlindermeetnet.