Grootheidswaan in de polder: Politici willen breken met de VS, maar zonder Amerikaanse tech ligt Nederland plat

In dit artikel:

Een recent NOS-onderzoek, deze week naar buiten gebracht, zou aantonen dat Nederland in sterke mate afhankelijk is van Amerikaanse clouddiensten: volgens het onderzoek zijn ongeveer 67% van de domeinnamen van overheid, zorginstellingen, scholen en vitale bedrijven gekoppeld aan minstens één Amerikaanse cloudleverancier. Daardoor draaien cruciale systemen — zoals DigiD, e-mail van huisartsen, online boodschappen, belastingprocessen en veel patiëntenportalen — in de praktijk op Amerikaanse servers. Microsoft heeft binnen deze infrastructuur een dominante positie (ongeveer 49% marktaandeel), en ook leveranciers als Solvinity worden door Amerikaanse bedrijven overgenomen.

De publicatie wijst op een politiek en strategisch probleem: als de VS, onder een regering die vijandig staat tegenover Europa of specifieke Europese instellingen, de toegang tot diensten zou beperken of bedrijven zou dwingen te stoppen (bijvoorbeeld via wetgeving zoals de Amerikaanse Cloud Act), kunnen Nederlandse digitale diensten ernstig verstoord raken. Als precedent wordt het treffen van het Internationaal Strafhof door Amerikaanse sancties genoemd. Concrete kwetsbaarheden zijn onder meer dat 29 van de 70 patiëntportalen aan Amerikaanse diensten hangen en dat belangrijke overheidscommunicatie naar Microsoft is verhuisd (een besluit van het demissionaire kabinet dat in oktober werd aangekondigd).

De auteur hekelt de Nederlandse politieke klasse — met name partijen als D66 en GroenLinks en politici als Jetten en Klaver — die enerzijds pleiten voor Europese soevereiniteit en kritiek hebben op figuren als Donald Trump, maar anderzijds in de praktijk hebben bijgedragen aan uitbesteding van IT-diensten aan Amerikaanse leveranciers en bezuinigingen op eigen IT-capaciteit. Autonomie-expert Bert Hubert wordt aangehaald: deze verplaatsing van systemen naar de Amerikaanse cloud speelt al jaren en betreft ook systemen die Nederland technisch zelf zou kunnen beheren.

Als remedies pleit het betoog impliciet voor twee keuzes: of echte onafhankelijkheid opbouwen door Europese of nationale alternatieven en investeringen in eigen IT, of realistische diplomatieke betrekkingen onderhouden met de VS om afhankelijkheid veilig te stellen. De kernclaim is dat huidige politieke houding — combinatie van afhankelijkheid en retorische confrontatie met de VS — Nederland onnodig kwetsbaar maakt.