Groot deel schrijvers ziet geen inkomsten uit boeken op luisterplatforms

In dit artikel:

Uit onderzoek onder bijna 700 schrijvers en vertalers van de Auteursbond en stichting Lira blijkt dat 42 procent geen vergoeding ontvangt voor luisterboeken die via commerciële streamingdiensten worden aangeboden. Van degenen die wel betaald krijgen, noemt een groot deel de bedragen zeer laag. Vaak is bovendien niet duidelijk via welke platforms het boek is beluisterd of hoe de vergoeding precies is berekend, omdat uitgevers een gezamenlijke betaling voor meerdere diensten ontvangen.

Ook bij de online Bibliotheek, waar de vergoeding vooraf transparanter is geregeld, zijn de inkomsten beperkt. Daar krijgt 26 procent van de ondervraagde auteurs minder dan 10 cent per digitale uitlening; 24 procent ontvangt tussen de 10 en 25 cent. Dat staat in schril contrast met de groei van de markt: de omzet van e-book- en luisterboekdiensten nam vorig jaar met een derde toe en bedraagt naar schatting 50 miljoen euro in Nederland.

De discussie kwam eerder op gang nadat schrijver en dichter Lieke Marsman, inmiddels overleden, ontdekte dat zij slechts iets meer dan 8,5 cent kreeg per volledig beluisterd boek op Fluister, ondanks een prijs voor het beste luisterboek van 2025. De Auteursbond vindt dat uitgeverijen duidelijker moeten zijn over hun afspraken met streamingdiensten en stelt vragen bij het verdienmodel van die platforms.

Volgens Martijn David van de branchevereniging van uitgevers verschillen streamingdiensten van fysieke boekverkopen, omdat zij bijvoorbeeld per beluisterde minuut of uur afrekenen. Het modelcontract bepaalt dat auteurs 25 procent van de netto-opbrengst krijgen, maar het blijft onduidelijk hoe platforms het bedrag vaststellen dat uiteindelijk bij uitgevers en auteurs terechtkomt. Diensten als Fluister en Kobo+ geven geen inzicht in hun tarieven.

Bestsellerauteur Lex Paleaux vermoedt dat vooral grote platforms zoals Storytel, Spotify en BookBeat van de opbrengsten profiteren. Toch ziet hij luisterdiensten als een waardevolle manier om nieuwe lezers met boeken kennis te laten maken. Hij vindt daarnaast dat auteurs bij het sluiten van hun contract beter moeten letten op de voorwaarden voor luisterboeken en zo nodig moeten onderhandelen.