Gronings bedrijf wint gas en eiwitten uit cactussen om gascrisis Zuid-Afrika op te lossen. 'Dit is meer dan een dorre, stekelige plant'
In dit artikel:
Het Groningse bedrijf OPUS Cactus ontwikkelt biogas en andere producten uit cactussen. Hoewel de commerciële teelt en grootschalige gasproductie plaatsvindt in Zuid-Afrika — waar het bedrijf op een terrein van 1.000 hectare experimenteert (momenteel 200 ha in gebruik) ten westen van Bloemfontein — vinden laboratoriumproeven plaats in een lab op het Zerniketerrein in Groningen. OPUS onderzoekt niet alleen vergisting tot biogas, maar ook toepassingen van cactus-eiwitten en -antioxidanten voor voeding, membranen voor waterzuivering, vezels voor bioplastic en schoenzolen, en cosmetische oliën van cactusvruchten.
Het initiatief ontstond nadat twee Zuid-Afrikanen in Mexico zagen dat landbouwmachines liepen op cactusgas; zij startten later een bedrijf en vonden in 2022 een investeerder in Groningen. Inmiddels werken zo’n twintig mensen in beide landen. Cactussen nemen 12–18 maanden om voldoende te groeien en worden geoogst door ze ongeveer 40 cm boven de grond af te snijden; uit het restant groeit de plant weer aan. OPUS streeft ernaar uiteindelijk circa 1% van de Zuid-Afrikaanse gasmarkt te bedienen en zegt competitief te zijn met de dure LNG-import.
De Zuid-Afrikaanse context maakt de technologie relevant: traditionele goedkope gasleveringen uit Mozambique raken op, en het land gebruikt nu vervuilende kolen of moet mogelijk duur LNG importeren. Cactussen kunnen op schrale, droge grond worden geteeld zonder veel concurrentie met voedselgewassen, leggen CO2 vast en kunnen bij juiste bedrijfsvoering bodems verbeteren. Tegelijk blijven er uitdagingen: grootschalige teelt is weinig onderzocht, oogstmachines ontbreken, er is nog onduidelijkheid over optimale snij-, hergroei- en subsoortkeuzes van Opuntia, en bestrijding van plaaginsecten vergt pesticiden. De onderzoekers in Groningen en de velden in Zuid-Afrika zetten daarom veel kleine proefjes in om die vragen te beantwoorden.