Groningen is woedend: kabinet houdt Eemshaven toch in vizier voor kerncentrale. 'We worden een val in gelokt'

In dit artikel:

De Eemshaven is plotseling weer hoofdrolspeler in de zoektocht naar een locatie voor twee nieuwe kerncentrales: twee plekken rond de haven – de Emmapolder (west) en het terrein van de huidige Engie‑Eemscentrale (oost) – blijken in een tussenanalyse kostentechnisch aantrekkelijker dan de tot nu toe overgebleven kandidaat Terneuzen. Dat meldt het kabinet in een voortgangsbrief aan de Tweede Kamer; vóór het einde van het jaar moet een definitieve locatiekeuze vallen uit drie overgebleven opties (oorspronkelijk waren zeven locaties in beeld).

De achtergrond van de koerswijziging is zowel technisch als politiek. Netbeheerder TenneT signaleert grote technische bezwaren voor Terneuzen: het bestaande hoogspanningsnet in Zeeland zou ingrijpend en zeer duur versterkt moeten worden om één centrale van circa 2,2 GW te voeden, laat staan de beoogde 3,2 GW‑installatie. Voor de twee Eemshavenlocaties gelden die bezwaren niet, waardoor zij financieel aantrekkelijker kunnen uitpakken. Het kabinet laat nader onderzoek doen om de precieze meerkosten voor de aanpassingen in Terneuzen vast te stellen; dat kan naar verwachting om miljarden gaan. Staatssecretaris Jo‑Annes de Bat zegt dat Zeeland de voorkeur heeft bij gelijke geschiktheid, maar wil niet vooraf bepalen bij welk prijsverschil de keuze zou kantelen naar de Eemshaven.

De nieuwe wending komt hard aan in Groningen. Zowel gedeputeerde Pascal Roemers als wethouder Eltjo Dijkhuis spreken van diepe teleurstelling en verontwaardiging: zij kregen afgelopen vrijdag telefonisch te horen dat het Rijk een voorkeursrecht heeft gelegd op de betreffende Eemshavenpercelen (veelal landbouwgrond), waardoor verkoop aan derden is geblokkeerd. Bestuurders zien dit als een verraderlijke stap na eerdere toezeggingen dat de Eemshaven uitsluitend om juridische redenen in het onderzoek bleef. Zij vrezen dat kerncentrales regionale ontwikkelplannen ondermijnen, zoals de afspraak binnen het herstelprogramma Nij Begun om een groot deel van toekomstige Noordzeewindstroom in de Eemshaven te laten aanlanden, en de ontwikkeling van een Oostpolder‑industriepark voor waterstof en energieopslag.

Politieke verzet blijft: provinciale en gemeentelijke besturen herhalen dat Groningen geen plek is voor kerncentrales en kondigen aan de Tweede Kamer‑debatten (onder meer op 4 juli) te gebruiken om de plannen te bestrijden. De komende maanden draait alles om het vervolgonderzoek naar netwerkinvesteringen en kosten, waarna het kabinet eind dit jaar een definitieve keuze maakt.