Groningen is woedend: kabinet houdt Eemshaven toch in vizier voor kerncentrale

In dit artikel:

De Eemshaven komt plots weer nadrukkelijk in beeld als mogelijke locatie voor twee nieuwe kerncentrales. In een voortgangsbrief aan de Tweede Kamer meldt het kabinet dat twee plekken rond de haven — de Emmapolder (westzijde) en het terrein van de huidige Eemscentrale van Engie (oostzijde) — op kostentechnische gronden aantrekkelijker blijken dan de tot nu overgebleven kandidaat Terneuzen (Paulinapolder). De regering neemt uiterlijk dit jaar een definitieve keuze uit de drie resterende locaties; oorspronkelijk stonden zeven opties op de lijst.

Het probleem voor Terneuzen is volgens stroomnetbeheerder TenneT vooral het elektriciteitstransport: om daar een installatie van de gewenste omvang (het kabinet zoekt naar één centrale van circa 3,2 GW, genoemd worden ook 2,2 GW-varianten) aan te sluiten, zijn ingrijpende en kostbare versterkingen van het hoogspanningsnet nodig. Die netwerkknelpunten spelen bij de Eemshavenlocaties veel minder, waardoor de bouwkosten daar beduidend lager kunnen uitvallen. Nader onderzoek moet nog uitwijzen hoe groot de meerkosten in Zeeland precies zijn; het kabinet verwacht dat het om vele miljarden kan gaan. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat zegt dat bij gelijke geschiktheid Zeeland de voorkeur krijgt, maar TenneT's technische bezwaren wegen nu zwaar.

De nieuwe voorkeur zet regionale politici in Groningen in verzet. De Groninger gedeputeerde Pascal Roemers en wethouder Eltjo Dijkhuis (gemeente Het Hogeland) reageren verontwaardigd en voelen zich overvallen: het Rijk heeft inmiddels een voorkeursrecht op veel landbouwgrond in de Eemshaven gelegd, zodat die niet aan andere partijen verkocht mag worden. Bestuurders noemen die handelwijze onfatsoenlijk en zeggen dat zij pas kort telefonisch geïnformeerd zijn. Ze vrezen dat kernbouw de economische ontwikkelingsagenda van de regio raakt, waaronder afspraken uit het herstel- en versterkingsprogramma Nij Begun (waaronder het laten aanlanden van een derde van toekomstige Noordzeewind in de Eemshaven), plannen voor een waterstof- en energiesectorknooppunt en de ontwikkeling van de Oostpolder als industriepark.

Het voortschrijdende onderzoek betekent een koerswijziging ten opzichte van het vorige kabinet, dat nadrukkelijk inzette op nieuwbouw bij Borssele en de Eemshaven uitsloot. Borssele blijkt nu te klein voor de beoogde centrales; ook andere onderzochte locaties (Tweede Maasvlakte, Vlissingen, Westlob en het voormalige RWE-terrein) zijn afgevallen. Regionale overheden beloven zich op 4 juli tijdens het Kamerdebat actief te verzetten tegen vestiging van kerncentrales in Groningen en wijzen op eerder gemaakte toezeggingen en geldende omgevingsvisies die volgens hen plaatsing verbieden.