Grondrechten werden vaak niet hardop besproken, zo blijkt uit enquêteverhoren

In dit artikel:

De verhoren van de parlementaire corona-enquête hebben tot nu toe weinig grote onthullingen opgeleverd. De beperkingen voor kerken kwamen slechts zijdelings aan bod: het niet mogen samenkomen en zingen werd nauwelijks besproken. Wel ging het geregeld over godsdienstvrijheid en andere grondrechten, zoals de vraag of de overheid op vaccinatie mocht aandringen. Oud-premier Mark Rutte zei dat grondrechten voortdurend zijn meegewogen bij maatregelen om overbelasting van de zorg te voorkomen.

De verhoren verschilden sterk van toon. Rutte erkende dat er onvermijdelijk fouten zijn gemaakt en dat het kabinet vaker open had moeten bespreken of de aanpak nog werkte, al zou dat waarschijnlijk niet tot ander beleid hebben geleid. RIVM-topman Jaap van Dissel trad vooral op als wetenschapper. Ook werd kritiek geuit op bezuinigingen op de voorbereiding van toekomstige pandemieën.

De centrale vraag van de commissie is hoe besluiten, zoals de avondklok, tot stand kwamen en welke rol overleg in het Catshuis en het parlement speelde. Verschillende getuigen beschreven een collectieve tunnelvisie en weinig ruimte voor tegenspraak of bijsturing. Oud-staatssecretaris Mona Keijzer zei daarom uit het kabinet te zijn gestapt; oud-Kamerlid Kees van der Staaij vond dat de Tweede Kamer scherper had moeten controleren. De hoofdrolspelers ontkennen dat de besluitvorming volledig in een gesloten kring plaatsvond.

De appjes tussen ministers Ferd Grapperhaus en Hugo de Jonge waren voor het publiek de opvallendste onthulling. Ze bevatten kleinerende opmerkingen over collega’s en Kamerleden, maar Rutte noemde ze niet inhoudelijk schadelijk. De commissie verwerkt nu alle informatie. Haar rapport, met conclusies en aanbevelingen, wordt in het eerste kwartaal van 2027 verwacht.