Groep predikanten roept PKN op naam "Israëlzondag" aan te passen

In dit artikel:

Drie predikanten roepen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) op zich duidelijker uit te spreken over Israël en de Palestijnse gebieden. In hun zogenoemde Weesper oproep, verschenen aan de vooravond van de jaarlijkse Israëlzondag, vragen ds. A. Altena, ds. D. Pruiksma en ds. J.G. Offringa de synode om iedere Bijbelse of theologische rechtvaardiging van de staat Israël af te wijzen. Volgens hen kan Israël alleen als een staat als alle andere staten door het internationaal recht worden gelegitimeerd.

De predikanten stellen dat kerken door de naam Israëlzondag de indruk kunnen wekken solidair te zijn met een staat die wordt beschuldigd van onder meer apartheid, etnische zuivering en genocide. Zij willen dat de PKN die associatie vermijdt. Ook pleiten zij ervoor de term „kerk en Israël” in de kerkorde en kerkelijke praktijk te vervangen door „joods-christelijke betrekkingen”. Volgens hen berust de gedachte dat het christendom als een dochter uit het huidige rabbijnse jodendom is voortgekomen op een misverstand; beide tradities zouden zich ongeveer gelijktijdig uit het jodendom van de eerste eeuw hebben ontwikkeld.

De oproep sluit aan bij eerdere kritiek van Offringa op de kerkordeformulering over de „onopgeefbare verbondenheid” van de kerk met het volk Israël. De PKN heeft die formulering tot nu toe niet ter discussie willen stellen, omdat zij de identiteit van de kerk raakt. De kerk kon woensdag nog niet reageren. Rond het Utrechtse dienstencentrum en binnen de synode is het beleid tegenover Israël en de Palestijnen het afgelopen jaar geregeld onderwerp van debat geweest.

Ds. P. Hoekstra, die een nog niet gepubliceerde reactie op de oproep schreef, verdedigt de huidige lijn van de PKN. In een beleidsnota uit 2024 probeert de kerk volgens hem haar verbondenheid met Israël te combineren met verantwoordelijkheid voor recht en gerechtigheid en met verbondenheid met Palestijnse christenen. Hoekstra verwijst naar Paulus’ beeld van wilde takken die op een bestaande olijfboom worden geënt. Daarmee benadrukt hij dat „kerk en Israël” volgens hem niet alleen een relatie tussen twee religieuze tradities beschrijft, maar ook raakt aan de christelijke identiteit en haar verbondenheid met de God, de Schrift, de Messias en de apostelen van Israël.