Trump bedreigt Groenland niet meer met geweld, maar breuk met Europa blijft
In dit artikel:
De onmiddellijke dreiging van een Amerikaanse bezetting van Groenland is van de baan nu president Trump in Davos heeft gezegd dat hij geen geweld zal gebruiken om het eiland te verkrijgen. Voor Europese regeringen biedt die ommezwaai vooral een adempauze: opluchting, maar geen definitief herstel van het vertrouwen. De recente episode — waarbij Trump eerder openlijk interesse toonde in het overnemen van Groenland — heeft diepe scheuren geslagen in de trans-Atlantische verhoudingen en de geloofwaardigheid van de NAVO als collectief verdedigingsverband ondermijnd.
De spanningen liepen hoog op rond het World Economic Forum in Davos, waar Trump na overleg met NAVO-topman Mark Rutte en na kritiek op geplande Europese militaire verkenningen aankondigde af te zien van geweld en van aangekondigde sancties tegen landen die troepen naar Groenland stuurden. Rutte en Trump zeiden samen dat er een “raamwerk” voor een oplossing is afgesproken; details ontbreken. Volgens anonieme bronnen zou een compromis kunnen inhouden dat Denemarken delen van Groenland onder Amerikaanse soevereiniteit stelt voor militaire bases — iets dat Deense politici en Groenlanders resoluut bestreden.
De ommekeer van Trump kwam niet louter uit diplomatiek inzicht. Binnenlandse en zakelijke overwegingen speelden mee: weinig steun onder Amerikaanse kiezers, ongemak bij sommige Republikeinen in het Congres, twijfel of de beloofde economische baten haalbaar zijn, en marktreacties nadat Trump sancties had aangekondigd. Econoom‑ en beursverlies drukten zwaar op zijn besluitvorming.
Deense premier Mette Frederiksen benadrukte dat soevereiniteit niet ter discussie staat en dat Denemarken betrokken moet worden bij alle onderhandelingen. Duitse kanselier Friedrich Merz gebruikte de zaak om te waarschuwen voor een nieuw tijdperk van grootmachtenpolitiek, waarin macht en geweld weer centraal staan. Conclusie voor Europa: de onmiddellijke bedreiging is afgewend, maar het incident heeft blijvende schade toegebracht aan vertrouwen en veiligheidspartnerschap — en toont dat de Verenigde Staten onder Trump zowel onvoorspelbare partner als potentiële rivaal kunnen zijn in het noordpoolgebied.