Groenland duwt Oekraïne naar achtergrond in Davos: "VS en Europa moeten samenwerken, in plaats van elkaar naar de keel te vliegen"
In dit artikel:
Het dreigende plan van president Donald Trump om Groenland “in te lijven” heeft op het Wereld Economisch Forum (WEF) in Davos de agenda overgenomen en verdringt daar het oorspronkelijk beoogde hoofdonderwerp: de oorlog in Oekraïne. Europese leiders waren naar de Zwitserse Alpen afgereisd om steun van de VS te verkrijgen voor toekomstige Amerikaanse veiligheidsgaranties na een mogelijk staakt-het-vuren. In Davos staat die discussie nu grotendeels in de schaduw van het geschil rond Groenland, waardoor gesprekken gekenmerkt worden door pogingen om Trump van zijn idee af te brengen.
Het WEF, het jaarlijkse samenkomen van politici, bedrijfsleiders en invloedrijke organisaties, had ook de ondertekening op het oog van het zogeheten Welvaartsplan voor Oekraïne — een economisch steunpakket van circa 800 miljard dollar dat de komende tien jaar de wederopbouw en financiering van Oekraïne na een toekomstig staakt-het-vuren moet dekken. Die geplande undertekening tussen de Amerikaanse president en Volodymyr Zelensky is uitgesteld; Zelensky zelf is voorlopig niet naar Davos gekomen, deels omdat Oekraïne opnieuw zwaar door Russische aanvallen op de energie-infrastructuur wordt getroffen, en deels omdat hij geen zin zag te reizen zonder zekerheid op een betekenisvolle ontmoeting met Trump.
Binnen Europese kringen groeit de vrees dat de opschudding rond Groenland de trans-Atlantische eenheid zal ondermijnen en zo de steun voor Oekraïne verzwakt. Diplomaten en politici waarschuwen dat verslapping van aandacht op een kritiek moment Rusland extra ruimte kan geven om scheuren tussen de VS en Europa uit te vergroten — iets dat de Russische president kan gebruiken om zijn machtspositie in de regio te versterken. Ook is er zorg dat militaire bijstand bedreigd wordt: via het PURL-mechanisme kopen Europese landen Amerikaanse wapens om die aan Oekraïne door te geven; als Europese leiders terughoudend worden door spanningen met Washington, kan die levering van cruciale materieel, bijvoorbeeld voor luchtverdediging, in het gedrang raken.
De humanitaire en operationele situatie in Oekraïne is intussen nijpend. Russische raketten en drones blijven geregeld energiecentrales en leidingen treffen; herstelteams repareren herhaaldelijk beschadigde installaties, maar herhaalde treffers maken structureel herstel moeilijk. Grote delen van Kiev en andere steden zitten langer zonder stroom, verwarming en water, terwijl temperaturen tot rond -20 °C dalen. Dat versterkt de urgentie van blijvende en verenigde westerse steun, aldus Oekraïense functionarissen en belanghebbenden.
Kortom: wat in Davos had moeten draaien om afspraken en financiële garanties voor Oekraïne, wordt nu overheerst door een trans-Atlantische rel over Groenland. Dat risico op verdeeldheid komt op een kwetsbaar moment voor Oekraïne en kan zowel politieke als materiële gevolgen hebben voor de steun die het land zo hard nodig heeft.