Groenland-deal in zicht: na maanden stilte komen VS, Groenland en Denemarken dichter bij akkoord

In dit artikel:

De Verenigde Staten, Groenland en Denemarken voeren voor het eerst serieuze, stille onderhandelingen over een grotere Amerikaanse militaire aanwezigheid op Groenlands grondgebied. Groenlands premier Jens-Frederik Nielsen zei tijdens de Copenhagen Democracy Summit dat "we stappen in de goede richting gezet" hebben, en correspondent Jeroen Visser noemt dit het eerste buitenlandse avontuur waarin de VS daadwerkelijk onderhandelt in plaats van te dreigen.

Sinds januari zijn er volgens de BBC vijf ontmoetingen geweest tussen de onderhandelingsteams. De VS wil drie nieuwe bases in het zuiden van Groenland openen; momenteel is er alleen de Amerikaanse Pituffik-basis in het noorden. Doelstellingen van de uitbreiding zijn onder meer vroegtijdige detectie van nucleaire aanvallen en het opsporen van Russische en Chinese onderzeeërs, al blijven concrete plannen onduidelijk.

Een belangrijk twistpunt is eigendom van de grond onder de nieuwe bases. De Amerikanen zouden eigenaar willen worden van die percelen, iets waar Denemarken en Groenland een principiële grens trekken: Groenlanders moeten zelf over hun grondgebied kunnen beslissen. Tegelijk wijst Visser erop dat een defensieverdrag uit 1951 de VS al brede mogelijkheden geeft om installaties op Groenlandse bodem te vestigen zolang de autoriteiten vooraf worden geïnformeerd. Historisch hadden de VS tijdens het hoogtepunt veel meer bases (destijds tot zeventien); dat aantal daalt en kan weer opkrikken — mogelijk naar vier.

Met het eigendomskwestie als belangrijkste resterende struikelblok verwachten betrokkenen dat er dit jaar nog een akkoord haalbaar is, aangezien er verder geen grote obstakels meer lijken te zijn. De onderhandelingen verlopen opvallend sereen vergeleken met de harde retoriek van eerder dit jaar.