Groen licht voor wet tegen verheerlijken terrorisme: 'Moet sprake zijn van opzet'

In dit artikel:

De ministerraad heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat het verheerlijken van terrorisme strafbaar maakt; het gaat bijvoorbeeld om het delen van IS-video’s of publiekelijk steun betuigen aan verboden terreurorganisaties door met hun vlaggen te zwaaien. Justitieminister David van Weel bevestigt tegenover NU.nl dat het doel niet is om “onwelgevallige demonstranten van straat te halen”, maar om te voorkomen dat extremistisch geweld genormaliseerd raakt.

Het voorstel, dat vrijdag na een akkoord over de ontwikkelingsbegroting is ingediend en nu naar de Tweede Kamer gaat, onderscheidt drie strafbare handelingen: het verregaand loven van terroristische misdrijven met levenslange straffen, het verspreiden van materiaal dat zulke misdrijven verheerlijkt, en het openbaar tonen van steun aan een verboden terroristische organisatie. Straffen kunnen oplopen tot twee jaar cel of een hoge geldboete; dat maximum is verlaagd van drie naar twee jaar naar aanleiding van advies van de Raad van State.

Er is veel kritiek: tijdens de internetconsultatie kwamen ruim 11.500 reacties binnen en mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor een “chilling effect”, waarbij creatieve, kritische of religieuze uitingen worden vermeden uit angst voor vervolging. Als voorbeeld noemen critici het Verenigd Koninkrijk, waar vergelijkbare regels volgens hen zijn ingezet tegen pro-Palestijnse betogers.

Van Weel benadrukt dat de wet scherp afgebakend is en vereist dat iemand opzettelijk geweld promoot. De nadruk ligt op volle opzet: het delen van een aanslagvideo met expliciete lof voor het geweld is volgens hem duidelijk strafbaar, terwijl kritiek op Israël, lopen met Palestijnse vlaggen of symbolen van solidariteit volgens de minister toegestaan blijven. Hij wijst ook op online radicalisering van jongeren als drijfveer voor het wetsvoorstel.

Juridische experts (commissie-Meijers) waarschuwden dat er een reëel risico bestaat dat politieke actoren druk uitoefenen om bepaalde protestgroepen als terroristisch aan te merken, waardoor hun uitingen ook onder deze wet zouden vallen. Van Weel antwoordt dat er strikte voorwaarden gelden om organisaties als terroristisch te bestempelen en verwijst naar eerdere beslissingen waarin de overheid daar terughoudend in was.

Kortom: het kabinet wil met een nauw gedefinieerde nieuwe strafbaarstelling tegengaan dat terrorisme wordt verheerlijkt of genormaliseerd, maar tegenstanders vrezen dat de wet ruimte laat voor onbedoelde inperking van vrije meningsuiting en politiek misbruik. De Tweede Kamer zal de komende periode debat en besluitvorming overnemen.